fa-rejal

درس 8:

­شنبه 25/9/1402 هـ.ش مطابق با 2/جمادی الثانی/1445 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

مصنّفات عامّه در رجال

چهار کتاب در رجال از علمای عامّه کتب قیّمه و ثمینه است به قسمی که رجالی از آن بی نیاز نمی باشد ولی ما بیشتر از چهار چند منبع دیگر را نیز معرّفی می کنیم که قطعاً مفید فایده است و نام آنها به ترتیب زیر اند:

  1. کتاب «الجرح و التعدیل» تألیف حافظ عبدالرحمن بن ابی حاتم رازی متوفی سال 327 هـ . ق است و این کتاب 9 جزء است که نزدیک به 20 هزار رجال و اشخاص را احتوا نموده.
  2. کتاب «میزان الاعتدال» تألیف ابی عبدالله محمّد بن احمد ذهبی متوفی سال 748 هـ . ق است.
  3. کتاب «تهذیب التهذیب» تألیف حافظ احمد بن علی بن حجر عسقلانی متوفی سال 852 هـ . ق است و ابن حجر تألیفات کثیره دارد که از آن میان «الاصابة» است و «الدّر الکامنة فی اعیان المأة ثامنة» و غیر این دو.
  4. کتاب «الکمال فی اسماء الرّجال» تألیف حافظ ابی محمّد عبد الغنی بن عبدالواحد بن سرور مقدسی حنبلی متوفی سال 600 هـ . ق است.
  5. کتاب «تهذیب الکمال فی اسماء الرجال» تألیف حافظ جمال الدین یوسف بن ذکی مزی متوفی سال 724 هـ.ق است.
  6. کتاب «لسان المیزان» تألیف حافظ بن حجر عسقلانی که در حقیقت اختصار میزان الاعتدال است که 7 جلد می­باشد و در حیدرآباد دکن از بلاد هند به چاپ رسیده و چاپ دوّمش در بیروت لبنان افست شده است.
  7. کتاب «الاستیعاب» تألیف حافظ ابی عمر یوسف بن عبدالله بن محمّد بن عبد البرّ متوفی سال 463 هـ . ق است و این کتاب تنها در رجال راوی تصنیف نشده بلکه در تاریخ صحابه­ی نبی اکرم تصنیف شده.
  8. کتاب «اُسد الغابة» تألیف علامه ابی الحسن علی بن محمّد بن عبدالکریم جزری معروف به ابن اثیر متوفی سال 463 هـ.ق است و این کتاب مثل الاستیعاب است که اختصاص به رجال نداشته اسامی صحابه هم در آن درج است چه راوی باشند یا خیر.
  9. کتاب «الاصابة» تألیف حافظ احمد بن علی بن حجر عسقلانی متوفی سال 852 هـ.ق است که قبلاً یادآوری کردیم و این کتاب همچنان در صحابه و تمییز آنها مثل دو کتاب قبلی تألیف شده و اختصاص به رجال راوی ندارد.

تذکّر: از این 9 منبع، یکم، دوّم، سوّم و ششم از کتب اربعه ی رجالیّه ی اهل سنّت است و سه تای اخیر اعم بوده رجال غیر راوی را نیز شامل است که صحابه ی کرام باشد و امّا چهارم و پنجم ریشه ها و مادر کتب اربعه ی فوق الذکر اند.

***