درس 227:
شنبه 22/1/1405 هـ.ش مطابق با 23/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
تعداد صحابه(رض)
تعداد صحابه را صاحب “الاصابة فی معرفة الصحابة” هنگام ارتحال نبی اکرم(ص) 114 هزار نفر ذکر میکند که از این مجموعه 100 هزارش سمع احادیث کرده از شخص رسول خدا(ص)[1].
ابن حجر عسقلانی از علی بن زرعه نقل میکند که وی گفته است: رسول خدا(ص) وفات نمود درحالیکه بیشتر از 100 هزار انسان اعم از زن و مرد ایشان را دیدند و سمع حدیث کردند و از این مجموعه زن و مرد سماعاً و رؤیتاً روایت نمودهاند[2].
انصاف این است که: تعداد صحابه به این عدد قطعاً نمیرسد و عددی که ذکر شده عدد تقریبی میباشد به دلیل اینکه احصائیهی رسمی در آن زمان وجود نداشته و از طرف دیگر این عدد مخالف عقل و تاریخ است در عین حالی که ذهبی از شافعی نقل میکند که وی گفته است تعداد مسلمانان در آوان ارتحال 60 هزار نفر بوده که از این تعداد نصفش در مدینه و نصفش در سایر بلاد میزیسته و در کتاب “تجرید اسماء الصحابة” تعداد صحابه را 8 هزار نوشته[3].
ابن عبدالبرّ در کتاب “الاستیعاب” اسامی 35 هزار نفر را آورده است و ابن اثیر که عزّ الدین باشد در کتاب “اُسدُ الغابة” اسامی 7554 نفر را نوشته است فلذا این اعداد از 114 هزار بسیار فاصله دارد و همچنان زمانی که تعداد کل مسلمین مطابق سخن شافعی حین ارتحال نبی خاتم 60 هزار نفر باشد چگونه میتواند تعداد اصحاب به 114 هزار برسد؟
***
[1]) الاصابة فی معرفة الصحابة، ص4.
[2]) الاصابة فی معرفة الصحابة، ص4.
[3]) تدریب الراوی، ج1، ص3.