fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 227:

شنبه 22/1/1405 هـ.ش مطابق با 23/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

تعداد صحابه(رض)

تعداد صحابه را صاحب “الاصابة فی معرفة الصحابة” هنگام ارتحال نبی اکرم(ص) 114 هزار نفر ذکر می­کند که از این مجموعه 100 هزارش سمع احادیث کرده از شخص رسول خدا(ص)[1].

ابن حجر عسقلانی از علی بن زرعه نقل می­کند که وی گفته است: رسول خدا(ص) وفات نمود درحالی­که بیشتر از 100 هزار انسان اعم از زن و مرد ایشان را دیدند و سمع حدیث کردند و از این مجموعه زن و مرد سماعاً و رؤیتاً روایت نموده­اند[2].

انصاف این است که: تعداد صحابه به این عدد قطعاً نمی­رسد و عددی که ذکر شده عدد تقریبی می­باشد به دلیل اینکه احصائیه­ی رسمی در آن زمان وجود نداشته و از طرف دیگر این عدد مخالف عقل و تاریخ است در عین حالی که ذهبی از شافعی نقل می­کند که وی گفته است تعداد مسلمانان در آوان ارتحال 60 هزار نفر بوده که از این تعداد نصفش در مدینه و نصفش در سایر بلاد می­زیسته و در کتاب “تجرید اسماء الصحابة” تعداد صحابه را 8 هزار نوشته[3].

ابن عبدالبرّ در کتاب “الاستیعاب” اسامی 35 هزار نفر را آورده است و ابن اثیر که عزّ الدین باشد در کتاب “اُسدُ الغابة” اسامی 7554 نفر را نوشته است فلذا این اعداد از 114 هزار بسیار فاصله دارد و همچنان زمانی که تعداد کل مسلمین مطابق سخن شافعی حین ارتحال نبی خاتم 60 هزار نفر باشد چگونه می­تواند تعداد اصحاب به 114 هزار برسد؟

***

[1]) الاصابة فی معرفة الصحابة، ص4.

[2]) الاصابة فی معرفة الصحابة، ص4.

[3]) تدریب الراوی، ج1، ص3.