درس 217:
دوشنبه 13/11/1404 هـ.ش مطابق با 13/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
نظریه ثانیه
مرحوم شیخ در رجالش مینویسد که: «یوسف بن الحارث البتری یکنّی ابا بصیر[1]».
و مستند ایشان بعضی نسخههای کشّی است که در آن نسخهها عنوان “محمّد بن اسحق صاحب مغازی” آمده که تحت آن عنوان آمده است که: «ابو بصیر یوسف بن الحارث البتری[2]».
مرحوم علامه و ابن داوود در رجالشان کشّی و شیخ را تبعیت کرده و راوی را به عنوان ابا بصیر یوسف بن حارث یادآور شده و پس از آن ابو داوود ادعا کرده که ابا بصیر مشترک است بین یوسف و بین عبدالله که مقدم شد و همچنان مشترک است بین لیث و یحیی که در آینده میخوانیم.
و لکن از مرحوم قهبائی در مجمع الرجالش[3] بر میآید که آنچه در نسخه تصحیف شده کشّی وجود دارد ابو نصر بن یوسف بن حارث بتری است و امّا مرحوم شیخ در قرائتش عجله کرده و امّا نسخه دیگر کشّی نیز عنوان فوق را دارد فلذا گروهی از متأخرین همین قول را پذیرفتهاند چنانکه سماء المقال نوشته[4].
علاوه این سخن باید گفت که اگر راوی به یک کنیه مکنّی میشود مستلزم اشتهارش به همان کنیه نیست و ممکن است از آن کنیه منصرف شده باشد و مؤید این کلام فرمایش مرحوم کشّی است در صورت فرض صحّت نسخه مرحوم شیخ که این کنیه را به اسم راوی قید کرده و مطلق نگذاشته
بنابراین بعید نیست که شیخ نیز اشتهارش را به این کنیه ایراد نگرفته باشد و لکن ابو داوود فتوا به اشتراط داده زیرا: این کنیه نزدش مشتبه شده.
***
[1]) رجال الشیخ، اصحاب الباقر باب ب، رقم17.
[2]) اختیار معرفة الرجال، رقم733، ص39.
[3]) مجمع الرجال، ج5، ص149.
[4]) سماء المقال، ج1، ص98.