fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 217:

دو‌شنبه 13/11/1404 هـ.ش مطابق با 13/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

نظریه ثانیه

مرحوم شیخ در رجالش می­نویسد که: «یوسف بن الحارث البتری یکنّی ابا بصیر[1]».

و مستند ایشان بعضی نسخه­های کشّی است که در آن نسخه­ها عنوان “محمّد بن اسحق صاحب مغازی” آمده که تحت آن عنوان آمده است که: «ابو بصیر یوسف بن الحارث البتری[2]».

مرحوم علامه و ابن داوود در رجال­شان کشّی و شیخ را تبعیت کرده و راوی را به عنوان ابا بصیر یوسف بن حارث یادآور شده و پس از آن ابو داوود ادعا کرده که ابا بصیر مشترک است بین یوسف و بین عبدالله که مقدم شد و همچنان مشترک است بین لیث و یحیی که در آینده می­خوانیم.

و لکن از مرحوم قهبائی در مجمع الرجالش[3] بر می­آید که آنچه در نسخه تصحیف شده کشّی وجود دارد ابو نصر بن یوسف بن حارث بتری است و امّا مرحوم شیخ در قرائتش عجله کرده و امّا نسخه دیگر کشّی نیز عنوان فوق را دارد فلذا گروهی از متأخرین همین قول را پذیرفته­اند چنانکه سماء المقال نوشته[4].

علاوه این سخن باید گفت که اگر راوی به یک کنیه مکنّی می­شود مستلزم اشتهارش به همان کنیه نیست و ممکن است از آن کنیه منصرف شده باشد و مؤید این کلام فرمایش مرحوم کشّی است در صورت فرض صحّت نسخه مرحوم شیخ که این کنیه را به اسم راوی قید کرده و مطلق نگذاشته

بنابراین بعید نیست که شیخ نیز اشتهارش را به این کنیه ایراد نگرفته باشد و لکن ابو داوود فتوا به اشتراط داده زیرا: این کنیه نزدش مشتبه شده.

***

[1]) رجال الشیخ، اصحاب الباقر باب ب، رقم17.

[2]) اختیار معرفة الرجال، رقم733، ص39.

[3]) مجمع الرجال، ج5، ص149.

[4]) سماء المقال، ج1، ص98.