درس 206:
شنبه 20/10/1404 هـ.ش مطابق با 20/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
عبارت جماعة من اصحابنا
عبارت عدّة من اصحابنا را مرور کردیم و گفتیم که آن دسته از روایات که به کلمه عدّة در این عبارت مصدّر است مسندات به حساب میآیند نه مرسلات و نه مهملات و نه مجهولات بلکه با این دسته از روایات معامله مسندات میشود و لکن عبارت “جماعة من اصحابنا” باقی مانده که در روایت کافی مشاهده میشود و قابل بررسی است مثلاً: در کتاب عقل و جهل این گونه آمده:
«جماعة من اصحابنا، عن احمد بن محمّد بن عیسی، الحدیث[1]».
بنابراین میپرسیم که آیا چنین تعبیری موجب ارسال حدیث خواهد شد یا خیر؟
جواب این است که: مَثَل جمله جماعة من اصحابنا مَثَل جمله عدّة من اصحابنا است فلذا چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال و اجمال و ضعف یا سایر عیوب حدیث نمیشود و این مسئله از کلام علمین جلیلین مرحوم کلباسی و مرحوم شوشتری بر میآید که جمله جماعة من اصحابنا در اسناد کافی بر منوال جمله عدة من اصحابنا است بدون اینکه بینشان فرق باشد علی هذا روایت با این جمله یا این عبارت معیوب نمیشود.
عبارت غیر واحد من اصحابنا
دو عبارت را شناختیم و امّا عبارت ثالثه جمله “غیر واحد من اصحابنا” میباشد که در اسناد روایات کافی به چشم میخورد که نمونه آن در باب زکات اموال غایب این گونه آمده است:
«غیر واحد من اصحابنا، عن سهل بن زیاد، عن علی بن مهزیار، الحدیث[2]»
در اینجا نیز سوال گذشته را تکرار میکنیم که آیا چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال، اجمال و ضعف حدیث میشود یا خیر؟
جواب این است که: مَثَل عبارت غیر واحد من اصحابنا مَثَل دو عبارت پیشین است که یادآور شدیم فلذا نگران نبوده چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال، اجمال و ضعف حدیث نمیشود.
***
[1]) کتاب الکافی، ج1، ح15، ص23.
[2]) کتاب کافی، ج3، باب شکر، ح11، ص521.