fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 206:

شنبه 20/10/1404 هـ.ش مطابق با 20/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

عبارت جماعة من اصحابنا

عبارت عدّة من اصحابنا را مرور کردیم و گفتیم که آن دسته از روایات که به کلمه عدّة در این عبارت مصدّر است مسندات به حساب می­آیند نه مرسلات و نه مهملات و نه مجهولات بلکه با این دسته از روایات معامله مسندات می­شود و لکن عبارت “جماعة من اصحابنا” باقی مانده که در روایت کافی مشاهده می­شود و قابل بررسی است مثلاً: در کتاب عقل و جهل این گونه آمده:

«جماعة من اصحابنا، عن احمد بن محمّد بن عیسی، الحدیث[1]».

بنابراین می­پرسیم که آیا چنین تعبیری موجب ارسال حدیث خواهد شد یا خیر؟

جواب این است که: مَثَل جمله جماعة من اصحابنا مَثَل جمله عدّة من اصحابنا است فلذا چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال و اجمال و ضعف یا سایر عیوب حدیث نمی­شود و این مسئله از کلام علمین جلیلین مرحوم کلباسی و مرحوم شوشتری بر می­آید که جمله جماعة من اصحابنا در اسناد کافی بر منوال جمله عدة من اصحابنا است بدون اینکه بین­شان فرق باشد علی هذا روایت با این جمله یا این عبارت معیوب نمی­شود.

عبارت غیر واحد من اصحابنا

دو عبارت را شناختیم و امّا عبارت ثالثه جمله “غیر واحد من اصحابنا” می­باشد که در اسناد روایات کافی به چشم می­خورد که نمونه آن در باب زکات اموال غایب این گونه آمده است:

«غیر واحد من اصحابنا، عن سهل بن زیاد، عن علی بن مهزیار، الحدیث[2]»

در اینجا نیز سوال گذشته را تکرار می­کنیم که آیا چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال، اجمال و ضعف حدیث می­شود یا خیر؟

جواب این است که: مَثَل عبارت غیر واحد من اصحابنا مَثَل دو عبارت پیشین است که یادآور شدیم فلذا نگران نبوده چنین عبارتی موجب ارسال، اهمال، اجمال و ضعف حدیث نمی­شود.

***

[1]) کتاب الکافی، ج1، ح15، ص23.

[2]) کتاب کافی، ج3، باب شکر، ح11، ص521.