fa-osoolدرس خارج فقه و اصول

درس 379:

سه‌ شنبه 8/2/1405 هـ.ش مطابق با 11/ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

ارجاع قیود و شروط

بعد از فراغ از تعریفات به دلیل لفظی بودن نزاع و اینکه نزاع در الفاظ از دأب علماء نیست بایستی در نزاعات حقیقیه تمرکز کنیم و این نزاعات در تعریفات وجود ندارد فلذا نوبت می­رسد به اینکه آیا قیود و شروط به ماده برمی­گردد یا به هیأت؟

بنابراین مطلب را تمثیل می­کنیم به این مثال­ها تا سوال ما جا بیفتد علی هذا اگر مولی بگوید:

«ان استطعت فحجّ و ان افطرت فکفّر و ان ظاهرت فاعتق و ان بلغ النصاب فزکّ و ان امر الامام(ع) فجاهد» در حوزه شرعیات و در عرفیات یک مثال کفایت می­کند مثل اینکه بگوییم: ان جائک زید فاکرمه بنابراین پرسشی که اینجا ایجاد می­شود این است که آیا قیود و شروط در واجب مشروط به هیئت برمی­گردد که وجوب باشد به قسمی که طلبی نباشد قبل از تحقق شرط و قید یا برگشت می­کند به مادّه که واجب باشد به قسمی که وجوب فعلی باشد و لکن واجب بعد از تحقق شرط یا آماده شدن ظرف آن و ناگفته نماند که در واجب مطلق به دلیل اینکه قید و شرط ندارد بحث منتفی می­باشد و محطّ بحث واجب مشروط است.

مشهور اصولیین قائل­اند به اینکه مرجوع هیئت است که وجوب باشد و مرحوم شیخ اعظم قائل است به اینکه مرجوع ماده است که واجب باشد فلذا بر نظر مشهور اشکال وارد می­کند که نصّش چنین است:

***