درس 379:
سه شنبه 8/2/1405 هـ.ش مطابق با 11/ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
ارجاع قیود و شروط
بعد از فراغ از تعریفات به دلیل لفظی بودن نزاع و اینکه نزاع در الفاظ از دأب علماء نیست بایستی در نزاعات حقیقیه تمرکز کنیم و این نزاعات در تعریفات وجود ندارد فلذا نوبت میرسد به اینکه آیا قیود و شروط به ماده برمیگردد یا به هیأت؟
بنابراین مطلب را تمثیل میکنیم به این مثالها تا سوال ما جا بیفتد علی هذا اگر مولی بگوید:
«ان استطعت فحجّ و ان افطرت فکفّر و ان ظاهرت فاعتق و ان بلغ النصاب فزکّ و ان امر الامام(ع) فجاهد» در حوزه شرعیات و در عرفیات یک مثال کفایت میکند مثل اینکه بگوییم: ان جائک زید فاکرمه بنابراین پرسشی که اینجا ایجاد میشود این است که آیا قیود و شروط در واجب مشروط به هیئت برمیگردد که وجوب باشد به قسمی که طلبی نباشد قبل از تحقق شرط و قید یا برگشت میکند به مادّه که واجب باشد به قسمی که وجوب فعلی باشد و لکن واجب بعد از تحقق شرط یا آماده شدن ظرف آن و ناگفته نماند که در واجب مطلق به دلیل اینکه قید و شرط ندارد بحث منتفی میباشد و محطّ بحث واجب مشروط است.
مشهور اصولیین قائلاند به اینکه مرجوع هیئت است که وجوب باشد و مرحوم شیخ اعظم قائل است به اینکه مرجوع ماده است که واجب باشد فلذا بر نظر مشهور اشکال وارد میکند که نصّش چنین است:
***