fa-osoolدرس خارج فقه و اصول

درس 335:

چهار‌شنبه 24/10/1404 هـ.ش مطابق با 24/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

و امّا در صورتی که تنزّل کنیم و فرمایش صاحب کفایه را بپذیریم و قائل به اطلاق ادلّه اوامر اضطراریه شویم در این هنگام احتیاج پیدا می کنیم به دلیل اجتهادی یا اینکه التماس کنیم از اصل عملی تا اینکه اعاده و قضاء را برداریم و امّا دلیل اجتهادی چهار صورت پیدا می کند که به ترتیب یادآور می شویم:

صورت اولی این است که: هر یک از دو دلیل اضطراری و جزئیّت و شرطیّت اطلاق داشته باشند.

صورت ثانیه این است که: هیچ کدام از این دو دلیل اطلاق نداشته باشند.

صورت ثالثه این است که: دلیل اعتبار جزئیّت و شرطیّت اطلاق داشته باشد و دلیل امر اضطراری اطلاق نداشته باشد.

صورت رابعه این است که: عکس صورت ثالثه باشد یعنی دلیل اوامر اضطراریه اطلاق داشته باشد و دلیل ادلّه جزئیّت و شرطیّت اطلاق نداشته باشد.

بنابراین در صورت اولی که هردو اطلاق دارند شکی نیست که اطلاق ادله اوامر اضطراریه مقدّم است بر اطلاق ادلّه اعتبار جزئیّت و شرطیّت به جهت اینکه این اطلاق بر آن اطلاق حاکم است همان گونه که ادله حرج و ضرر بر ادلّه اولیّه احکام مقدّم است تا اینکه احکام ثانویه ایجاد شود و ادلّه ای که متکلّف است اثبات احکام اولیّه را عقب رانده شود.

***