(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 146:
چهارشنبه 22/11/1404 هـ.ش مطابق با 22/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
توهّم شده که مراد از بطلان در روایت چیزی است که برگشت می کند به بطلان بر فرض اعتراض حرّه و عدم قبول حرّه است عقد را نه بطلان فعلی تا اینکه آنچه گفته شد در محلّش باشد.
مرحوم شهید ثانی از این توهّم جواب داده به اینکه تأویل بطلان بر اینکه برگشت می کند بر ما یؤول الیه بر فرض اعتراض حرّه خلاف ظاهر حدیث است به جهت اینکه ظاهر حدیث بطلان فعلی می باشد نه تأویلش بما یؤول الیه بلکه این تأویل نیازمند دلیل است و دلیلی در مقام وجود ندارد.
و امّا روایت سماعه که دلیل قول قبلی بود معارضه نمی تواند با روایات قول فعلی که مبتنی بر بطلان است طوری که عقد أمه را بمنزله معدوم می داند و روایت سماعه ضعف سندی دارد چون واقفی می باشد و لکن سماعه واقفی نبوده بر فرض قبول فساد عقیده در قبول روایت راوی ملاک نمی باشد که در رجال خواندیم.
و امّا قول قبلی که عقد را متوقف می دانست بر اجازه حرّه در قبالش گفته شده که حرّه عقد خود را می تواند فسخ کند مانند عمّه و خاله ولی این استدلال از منظر شهید ثانی ضعیف اندر ضعیف است زیرا: قول به توقف عقد أمه بر اجازه حرّه ضعیف است که مبتنی شده بر قول ضعیف دیگر که قبلاً خواندیم و آن فسخ عقد خود عمّه و خاله بود.
و امّا عقد حرّه با أمه جواز دارد به دو شرط که یکی عجز از وطی حرّه است و دیگری خوف از عنت که افتادن به حرام باشد و این دو شرط در ادامه این مسئله بطور مفصّل بحث می شود و جایش آنجاست.
***