درس 279:
دوشنبه 28/7/1404 هـ.ش مطابق با 27/ ربیع الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
حاصل ابحاث
آنچه از بحث ها به دست می آید این است که:
«انّ واجب الوجوب بالذات ممّا کان واجباً من جمیع الجهات و الحیثیات یمتنع علیه قبض الفیض عن الموضوع القابل فانّ قبضه بعد تمامیّة الاستعداد و عدم نقص فی جانب القابل مستلزم لنقص القابل او جهة الامکان فیه تعالی عنه و هذا اللزوم و الوجوب کلزوم عدم صدور القبیح و امتناع صدور الظلم عنه اختیاری ارادی لا یضرّ بکونه مریداً مختاراً قادراً فاذا تمّت الاستعدادات فی القوابل افیضت الفیوضات و الوجودات من المبادئ العالیّة و انّما افاضة الفیض الوجودی بمقدار الاستعداد و قابلیة المواد للتناسب بین المادّة و الصورة لترکیب الطبیعی الاتحادی بینهما لا یمکن قبولها صورة الطف و اکمل من مقتضی استعدادها کما لا یمکن منعها عمّا استعدّت له کما عرفت
و هذا المطلب بدلیل موضوع حکم العقلاء کافّة فی صحّة العقوبة وهو مخالفة الاختیاریة للقوانین شرعیة کانت أو السیاسیّة من ارباب السیاسات فی المدن و الملل لصحّة التکلیف بحصول مقدماته و شرائط من العقل و التمییز بین الحسن و القبیح و وصول التکلیف الی المکلّف و العقل شرافة الأنسان و میّزه بینه و بین الحیوان و به یعاقب و یثاب فلابدّ للناظر فی کیفیّة اختلاف الطینات من کون ملاک صحّة العقوبة فی کلّ ملّة و نحلة فان اختلّ بواسطة خلق الأنسان من طینة علّیین او السجین احد ارکان موضوع حکم العقلاء بصحّة العقوبة حکم بعدم صحّتها و الّا فحکم العقل و العقلاء بحاله ».
***