درس 269:
یک شنبه 13/7/1404 هـ.ش مطابق با 12/ ربیع الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
نکته ای در معنای شقاوت و سعادت
اکثراً گمان می کنند که شقاوت مساوی معصیت یا معادل تخلّف است و سعادت مساوی اطاعت و امتثال درحالی که شقاوت مساوی معصیت نبوده معادل تخلّف نیست و همچنان سعادت مساوی طاعت و امتثال نیست بلکه معنای شقاوت و سعادت اوسع است از این زعم و گمان ها و شاهد ما بر اوسع بودن حدیث نبوی است که قبلاً خواندیم و حضرت فرمود که: چهار چیز از سعادت و چهار چیز از شقاوت است و موارد را یکی یکی شمرد درحالیکه هیچ کس نگفته است که این موارد معصیت و خلاف یا طاعت و امتثال است درحالیکه تمام این هشت مورد از مصادیق سعادت و شقاوت به حساب آمده در لسان پیامبر جاری شده بنابراین مسکن ضیق از باب مثال شقاوت است ولی هرگز معصیت نیست و جار سوء شقاوت است و هرگز خلاف نیست و از طرف دیگر مسکن وسیع سعادت است و هرگز طاعت نیست و مرکب بهیئ سعادت است و هرگز مستوجب ثواب نیست.
علی هذا وقتی که مصادیق سعادت مساوی طاعت نباشد و مصادیق شقاوت معادل معصیت نباشد بلکه معنای هردو بسیار وسیعتر است از معنی طاعت و معصیت فلذا نظر به وسعت معنی کسی که از مادرش نابینا متولّد می شود یا بعداً فلج و مریض می گردد یا عیوب دیگر متوجهش می شود به نصّ احادیث شقی گفته می شود درحالیکه او طفل است و بی گناه و هنوز عملی انجام نداده و شقاوت او در بطن مادر نسبت داده شده درحالی که بطن مادر دار تکلیف نیست و همچنان جنین سالم و بدون عیب و نقص در بطن مادر سعید خوانده شده درحالی که کار خیری نکرده چون در دار تکلیف نبوده و توان کار خیر نداشته بنابراین طاعت و معصیت جزء بسیار کوچک معنی سعادت و شقاوت است.
***