درس 247:
سه شنبه 4/6/1404 هـ.ش مطابق با 2/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
ان قلت: آیات هدایت و ضلالت بالتمام آیات مطلقه اند فلذا ادعای جبر را ثابت نمی توانند.
قلت: آیات مطلقات با تقییداتی که ذکر شد مقیّد شده اند فلذا به حکم قاعده ی اطلاق تقیید مطلق بر مقیّد حمل می شود.
نعم: پوشیده نماند که هدایت فیض خدای متعال است بر نفوس مستعدّه و قلوب مطهّره به سبب اعمال صالحه و نیّات صافیه و در قبال آن گمراهی عبارت است از قطع چنین فیضی از نفوس خابیه به سبب نیّات خبیثه و اعمال سیّئه و کتاب خدا حبل الله متین است که توسط آن صعود و سقوط اتفاق میافتد که در صورت اوّل نتیجه اش سعادت و هدایت است و در صورت دوّم نتیجه اش شقاوت و ضلالت و لکن هر کدام بالاختیار است نه بالاجبار.
تفویض و ادله ی نقلیه
مفوّضه کسانی هستند که برای مذهب شان ادله ی نقلیه اقامه کرده اند و این ادلّه طوایفی از آیات کریمه است که به ترتیب یادآور می شویم:
طایفه ی اولی: آیاتی است که دلالت می کنند بالصراحة بر اختیار مخصوصاً به قرینه ی ماقبل خودشان مانند:
آیه سوّم سوره مبارکه دهر که می فرماید: «انّا هدیناه السبیل امّا شاکراً و امّا کفوراً»
و همچنان آیه ی دوّم این سوره مبارکه که می فرماید: «انّا خلقنا الانسان من نطفة امشاج نبتلیه»
و همچنان آیه ی 29 سوره مبارکه کهف که می فرماید: «و قل الحق من ربّکم فمن شاء فالیؤمن و من شاء فالیکفر»
و همچنان آیه ی 19 سوره مبارکه مزمل که می فرماید: «انّ هذه تذکرة فمن شاء اتخذ الی ربّه سبیلا»
و همچنان آیه ی 27 سوره مبارکه تکویر که می فرماید: «ان هو الّا ذکر للعالمین لمن شاء منکم ان یستقیم»
***