(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 121:
چهارشنبه 17/10/1404 هـ.ش مطابق با 17/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
و همچنان بر اثر مصاهرت دختر موطوئه به طور مطلق حرام می شود و فرق نمی کند که ولادت او مقدّم باشد بر وطی یا مؤخر باشد و عبارت اخرای دختر موطوئه ربیبه است که در عرف ما “دختر اندر” گفته می شود و همچنان دختر پسر این دختر بر واطی حرام است و کذالک دختر این پسر هرچند که بر این دختر حقیقتاً دختر اطلاق نمی شود به جهت اینکه در اینجا دخولی در میان نیست و چنانچه قبل از دخول با وی مفارقت کند تزویج دخترش حلال است و این مسئله موضوع وفاق فقهاء است و آیه کریمه نیز صراحت دارد در اشتراط دخول تا نشر حرمت شود
و امّا تحریم مادر هرچند به بنت دخول صورت نگرفته بنابر قول مشهور صورت می گیرد و بر این حرمت معظم فقهاء هم نظر می باشند بلکه بقول شهید ثانی نزدیک است که اجماعی باشد و امّا نزد مرحوم ابن عقیل دخول شرط است که بدون دخول حرمت نکاح مادر استنباط نمی شود و مدرک ایشان روایاتی است که در باب بیست وارد شده علی ایّ حال بر تحریم بنت به مجرّد عقد مادر اختلافی نیست و لکن بر تحریم امّ به مجرد عقد بنت اختلاف است.
وهم و دفع
حاصل وهم این است که در آیه شریفه قید “دخلتم بهن” وجود دارد آیا این قید به اوّل آیه بر می گردد که “امّهات نسائکم” باشد یا به جمله آخر که “ربائب” باشد و چون نزاع و مشاجره در این میدان جدّی می باشد لازم است که آیه را کامل بیاوریم تا سر بی صاحب تراش نشود و آیه این است:
«حرّمت علیکم امّهاتکم و بناتکم و اخواتکم و عمّاتکم و خالاتکم و بنات الأخ و بنات الأخت و امّهاتکم الّاتی ارضعنکم و اخواتکم من الرّضاعة و امّهات نسائکم و ربائبکم الّاتی فی حجورکم من نسائکم الّاتی دخلتم بهن فان لم تکونوا دخلتم بهن فلا جناح علیکم[1]».
***
[1]) نساء/23.