fa-derayaدرس خارج فقه و اصول

درس 152:

سه‌ شنبه 5/3/1405 هـ.ش مطابق با 10/ ذی الحجه/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

نمونه اول: مرحوم «شیخ صدوق» است که نامش محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی است مکنّی به ابوجعفر متوفی سال 381 ه.ق که در ترجمه نجاشی به رقم 1049 یکی از تصانیفش را کتاب «مصابیح» معرفی می کند که در آن کتاب روات نبی(ص) و ائمه علیهم السلام ذکر شده و همچنان کتاب به نام «مشیخه» دارد که در آن کتاب مشایخ و رجالش را یاد آور می شود و تعداد آنها از 200 نفر تجاوز می کند[1].

نمونه­ی دوّم: مرحوم ابن عبدون است که نامش احمد بن عبدالواحد بزّاز می باشد مکنّی به ابی عبدالله معروف به ابن «عبدون» که در رجال نجاشی به شماره 211 و در رجال شیخ آمده است و همچنان معروف است به «ابن حاشر» متوفّی 423 هـ.ق که از مشایخ طوسی و نجاشی است و کتابی دارد به نام «الفهرست» که این کتاب را مرحوم طوسی در فهرستش در ترجمه ابراهیم بن محمّد بن سعید ثقفی یادآور شده[2].

نمونه سوّم: ابن عقده است که نامش احمد بن محمّد بن سعید است مکنّی به ابوالعبّاس معروف به «ابن عقده» متوفّی 333 هـ.ق ایشان کتابی بنام «الرجال» دارد که در آن کتاب اسامی روّاتی را آورده که از امام صادق(ع) نقل حدیث کرده­اند و کتاب دیگری نیز در این میدان تألیف کرده که در آن کتاب اسماء روّاتی را آورده که قبل از امام صادق(ع) از اجداد طاهرینش نقل حدیث کرده­اند[3].

نمونه چهارم: عقیقی است که نامش احمد بن علی علوی می باشد و در سال280 ه.ق وفات یافته و ایشان کتابی داشته به نام «تاریخ الرجال» که در این کتاب از پدرش روایت می کند و از ابراهیم بن هاشم قمّی[4].

***

[1] ) ترجمه شیخ در رجال، رقم 25، ص495، فهرست رقم 709، چ اول، ص156، و چ دوم، ص184، رقم 695.

[2]) الفهرست، ص6-4، ش7 و چاپ دوّم در صفحه 29-27.

[3]) رجال شیخ، رقم 7، ص44، الفهرست، رقم 76، ص28، رجال نجاشی، رقم233، ص52.

[4]) رجال نجاشی، رقم 196، فهرست، رقم 63، ص24، و چ دوم، ص48، رقم 73، رجال شیخ، رقم 90، ص453.