درس 151:
چهارشنبه 30/2/1405 هـ.ش مطابق با 4/ ذی الحجه/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
دلیل اوّل این است که: رجوع به کتبی که در دست بزرگان رجالی است نسبت آن کتب به مؤلفینشان به طرق صحیحه میباشد.
دلیل دوّم این است که: سماعی که صورت گرفته اکابر از اکابر بوده و ثقات از ثقات فلذا در بینشان غیر ثقه قرار ندارد.
دلیل سوّم این است که: اعتماد در آن کتب از طریق استفاضه و اشتهار است بین اصحاب امامیه و استفاضه و اشتهار از احسن طرق و امتن آنها است.
بر این اساس میتوانیم مصادیقی را نام ببریم که صورت تطبیقی مسئله را روشن سازد و آن اینکه: ما علم و یقین داریم که صاحب حدائق الناظرة و صاحب جواهر الکلام و صاحب فرائد الاصول رحمت الله علیهم و نظایر این سه بزرگوار عدلاء و ثقات عصرشان بودهاند و عدالت و ثقه بودن آنان از طریق استفاضه و اشتهار ثابت است که از عصر آنان تا عصر حاضر و از آن نسل تا نسل موجود به ماها متصل شده فلذا اذعان داریم به وثاقت آنان هرچند که سند خاصی در دسترس نیست.
و آنچه روشنتر دلالت میکند که استناد معاصرین به حسّ بوده نه حدس در توثیق روّات و تعدیل آنان چیزی است که سابقاً نقل کردیم از مرحوم شیخ که ایشان فرموده بود: طائفه امامیه را به گونهای یافتیم که رجال ثقاتشان از ضعاف شناخته شدهاند و تمایز بینشان بسیار واضح است فلذا به روایات ثقات اعتماد میکنیم و روایات ضعاف را دور میاندازیم و این مسئله پر واضح است[1].
به جهت اینکه خواننده محترم اطلاع حاصل کند که اصول رجالیهی شیعه مستند به حسّ و شهادت است و این مسئله در کتبشان به اثبات رسیده و روّات و رجال شناسایی شده و تفرّق و تمیّز حاصل گردیده بنابراین بازهم نمونههایی را از پیشینیان ذکر میکنیم که در این میدان درخشیدهاند و آن بزرگان که مؤلفین کتب معروفهاند به ترتیب یادآوری میشود:
***
[1]) عدّة الاصول، ج1، ص366.