درس 236:
شنبه 12/2/1405 هـ.ش مطابق با 15/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
طبقه مرحوم شیخ در رجالش
طبقاتی که تا هنوز شناختیم طبقات اهل سنت و جماعت بود(صحابی، تابعی، تابعیِ تابعی و اتباع تابعیِ تابعی) که طبق نظر آنان بررسی گردید و لکن مرحوم شیخ طوسی متوفّی سال 460 هـ.ق دوازده طبقه را ترتیب داده که منسوب به ایشان است و هرکدام را ذکر میکنیم:
طبقه اولی: طبقه کسانی است که از رسول خدا(ص) روایت کردهاند چه صحابه بودهاند مانند: سلمان، مقداد، عمّار، ابوذر، عبدالله عمر، عبدالله عبّاس، عبدالله مسعود، حذیفه رحمت الله علیهم و در رأس همه اعلم اصحاب و اشجع و اکملشان علی بن ابی طالب(ع) و همچنان حسن و حسین(ع) و امثالشان که در این مختصر نمیگنجند این طبقه را تشکیل میدهند.
طبقه ثانیه: طبقه کسانی میباشد که از غیر معمّرین طبقه اولی روایت نمودهاند چه صحابی با رؤیت بوده مانند: ابی طفیل عامر بن واثله و ابی امامه بن سهیل بن حنیف یا اینکه صحابی بالادراک بوده که فقط زمان پیامبر را درک کرده ولی رؤیت نداشته مانند: محمّد بن ابی بکر یا اینکه اصلاً صحابی نبوده مثل زازان و اصبغ بن نباته و عبیده سمّانی و کمیل بن زیاد نخعی و ضرار بن ضمره.
طبقه ثالثه: طبقه کسانی است که از غیر معمّرین طبقه ثانیه روایت کرده مانند: ذرّ بن حبیش و ثلمه بن کهیل و زهری و ابی حمزه ثمالی و امثالشان.
طبقه رابعه: طبقه کسانی است که از غیر معمّرین طبقه ثالثه روایت کردهاند مانند: زرارة بن اعین و برادرانش و ابان بن تغلیب و سلیمان بن اعمش و سلیمان بن خالد و برید بن معاویه عجلی و عبدالرحمن بن ابی عبدالله و عبیدالله حلبی و برادرانش و فضیل بن یسار و محمّد بن مسلم و ابی بصیر و ابن ابی یعفور و ابی الجارود و ابی حنیفه نعمان بن ثابت.
طبقه خامسه: طبقه کسانی است که از غیر معمّرین طبقه رابعه علی الاکثر روایت کردهاند مانند: ابراهیم بن محمّد بن ابی یحیی مدنی و حریز بن عبدالله و سماعة بن مهران و صفوان بن یحیی و حسان بن مهران جمّال و عبدالله بن سنان و عبدالله بن مسکان و حمّاد بن عثمان و حمّاد بن عیسی و معاویة بن عمّار و اسحق بن عمّار و حفص بن غیاث و منصور بن حازم و هشام بن حکم و هشام بن سالم و غیاث بن ابراهیم و ثفیان بن عیینه و ثفیان ثوری و امثالشان.
***