fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 235:

دو‌‌‌شنبه 7/2/1405 هـ.ش مطابق با 10/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

اصطلاح طبقه

اصطلاح طبقه اصطلاح رایج در حدیث و رجال است و طبقه نزد شهید ثانی این گونه تعریف شده: «جماعة اشترکوا فی السن و لقاء الشیخ[1]».

مراد از اشتراک در تعریف شهید ثانی اشتراک در سن است بین روّات و رجال حدیث یا اینکه مراد اشتراک در لقاء است با شیخ یا مشایخ و نیز علاوه کنید که مراد از اشتراک، اشتراک حقیقی نبوده که با دقّت عقلیه صورت بگیرد بلکه مراد اشتراک تقریبی است که به معاصر نیز تعبیر می­شود.

در شناخت اصطلاح طبقه و درک مفهوم آن دو فائده متصوّر است که به ترتیب یادآور می­شویم:

فائده اولی: معرفت اتصال سند است یا انقطاع آن که اگر روّات و رجال حدیث در ازمنه و تاریخ اتصال داشته باشند حکم می­شود به اتصال سند و اگر چنین اتصالی نباشد کشف می­شود که سند منقطع است و انقطاع سند حدیث را در دایره ارسال وارد می­کند که در این صورت سند معیوب است.

فائده ثانیه: این است که شناخت طبقه راوی و رجال حدیث در تشخیص اسامی مشترکه مفید واقع می­شود مخصوصاً اگر اشتراک بین ثقه و غیر ثقه باشد که نظیرش را در اسماء مشترکه خواندیم مانند: حمّاد که بین ابن عیسی و ابن عثمان مشترک بود و نظیر اشتراک در کنیه مانند: ابا بصیر که بین چهار یا پنج نفر مشترک بود و مانند اشتراک در لقب مثل قمّی که بین چند نفر مشترک بود فلذا شناخت طبقه تشخیص و تمییز ایجاد می­کند.

و امّا طریق تحصیل شناخت طبقه نیازمند مراجعه به منابع مادر است مانند: کتاب معجم سید ابوالقاسم خویی(ره) یا کتاب رجال شیخ طوسی(ره) یا کتاب وفیات الاعیان و یا موسوعة الرجالیّة آیت الله سبحانی و هر منبع دیگری که تاریخ ولادات و وفیات روّات و رجال حدیث را در بر داشته باشد.

***

[1]) الرعایة فی علم الدرایة، ص174.