درس 235:
دوشنبه 7/2/1405 هـ.ش مطابق با 10/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
اصطلاح طبقه
اصطلاح طبقه اصطلاح رایج در حدیث و رجال است و طبقه نزد شهید ثانی این گونه تعریف شده: «جماعة اشترکوا فی السن و لقاء الشیخ[1]».
مراد از اشتراک در تعریف شهید ثانی اشتراک در سن است بین روّات و رجال حدیث یا اینکه مراد اشتراک در لقاء است با شیخ یا مشایخ و نیز علاوه کنید که مراد از اشتراک، اشتراک حقیقی نبوده که با دقّت عقلیه صورت بگیرد بلکه مراد اشتراک تقریبی است که به معاصر نیز تعبیر میشود.
در شناخت اصطلاح طبقه و درک مفهوم آن دو فائده متصوّر است که به ترتیب یادآور میشویم:
فائده اولی: معرفت اتصال سند است یا انقطاع آن که اگر روّات و رجال حدیث در ازمنه و تاریخ اتصال داشته باشند حکم میشود به اتصال سند و اگر چنین اتصالی نباشد کشف میشود که سند منقطع است و انقطاع سند حدیث را در دایره ارسال وارد میکند که در این صورت سند معیوب است.
فائده ثانیه: این است که شناخت طبقه راوی و رجال حدیث در تشخیص اسامی مشترکه مفید واقع میشود مخصوصاً اگر اشتراک بین ثقه و غیر ثقه باشد که نظیرش را در اسماء مشترکه خواندیم مانند: حمّاد که بین ابن عیسی و ابن عثمان مشترک بود و نظیر اشتراک در کنیه مانند: ابا بصیر که بین چهار یا پنج نفر مشترک بود و مانند اشتراک در لقب مثل قمّی که بین چند نفر مشترک بود فلذا شناخت طبقه تشخیص و تمییز ایجاد میکند.
و امّا طریق تحصیل شناخت طبقه نیازمند مراجعه به منابع مادر است مانند: کتاب معجم سید ابوالقاسم خویی(ره) یا کتاب رجال شیخ طوسی(ره) یا کتاب وفیات الاعیان و یا موسوعة الرجالیّة آیت الله سبحانی و هر منبع دیگری که تاریخ ولادات و وفیات روّات و رجال حدیث را در بر داشته باشد.
***
[1]) الرعایة فی علم الدرایة، ص174.