درس 221:
شنبه 25/11/1404 هـ.ش مطابق با 25/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
نظریه رابعه
به درستی یحیی بن ابی القاسم اسدی از اصحاب و روّات ائمه سه گانه باقر و صادق و کاظم علیهم السلام میباشد.
ایشان در سال 150 هـ.ق وفات نموده و امام هشتم(ع) را درک نکرده و این راوی به دو کنیهی ابا بصیر و ابا محمّد مکنّی میباشد و نام پدرش اسحاق است و ایشان بینایی نداشته بجز یکی دو بار دنیا را ندیده.
مرحوم کشّی از محمّد بن مسعود عیاشی این گونه روایت میکند:
«سئلت علی بن الحسن بن فضّال عن ابی بصیر فقال: اسمه یحیی بن ابی القاسم فقال: ابو بصیر کان یکنّی بابی بصیر و کان مولی لبنی اسد و کان مکفوفاً[1]».
اما مرحوم نجاشی وی را به عنوان یحیی بن قاسم ابو بصیر اسدی یاد میکند و علاوه مینماید که: یحیی بن ابی القاسم نام پدرش اسحاق میباشد[2].
و امّا کلام ایشان صراحت دارد در اینکه قول اوّل مختار اوست و قول ثانی مریض است و ایشان هرچند خبیر بوده به انساب و علم رجال را تسلط داشته لکن با کثرت اقوال و اخبار که میگویند این راوی یحیای بن ابی قاسم است ادعای نجاشی مجال ندارد.
امّا وثاقت ابا بصیر و جلالت قدر او بدون ریب و شک است به جهت اینکه علماء رجال به وثاقت این دو نفر تصریح کردهاند که مرحوم نجاشی و کشّی و شیخ باشد در کتاب عدّهاش و همچنان ابن غضائری و آنانی که از ایشان متأخرند و مرحوم کشّی به سند صحیح از شعیب عقرقوفی که فرزند خواهر ابا بصیر است اینگونه روایت میکند:
«قلت لابی عبدالله(ع) ربّما احتجتا ان نسئل عن الشیئ فمن نسئل؟ قال: علیک بالاسدی یعنی ابا بصیر[3]».
***
[1]) اختیار معرفة الرجال، ش296، ص174.
[2]) فهرس النجاشی، رقم1187، ص440.
[3]) اختیار معرفة الرجال، رقم291، ص171.