fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 152:

یک‌ شنبه 16/1/1405 هـ.ش مطابق با 17/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

حکم جاهل بهما او باحدهما

و اما کسی که جاهل است به احدهما که موضوع باشد یعنی عدّه یا حکم یعنی تحریم یا اینکه جاهل باشد به احدهما حکمش چه خواهد بود؟ و قبلا گفته شد که تحریم ابدی ازدواج در صورت دخول است و همچنان بطلان عقد و چنانچه دخولی نباشد حرمت و بطلان ثابت نیست و در صورت اثبات حکم و موضوع دلیلش تعاون بر اثم و عدوان است حسب آیه شریفه که می فرماید: «… و لا تعاونوا علی الاثم والعدوان[1]».

چه بسا ممکن است حکم شود به سلامت جاهل از تحریم ابدی تزویج بخاطر جهلش به حکم و موضوع یا بخاطر اختفا عین شخص محرّم با علم به دیگری و لکن چنین حکمی در قبال جاهل که صحت و سلامت باشد در چنین جایی محل اشکال است، زیرا: آنچه واقع شده قصد نشده و آنچه قصد شده واقع نشده یعنی: ما وقع لم یُقصد و ما قُصد لم یقع و پر واضح است که عقد تابع قصد است نه تابع لفظ.

جاهل در صورت دخول گفته شد که دچار حرمت ابدی می­شود در قبال مدخوله معتدّه و در این صورت حکم تعدی می­کند از این شخص به پدر و پسرش مانند: تعدی حکم به پسر موطوئه به شبهه یا پدر او با جهل به حکم و همچنان تعدی می­کند به ابن مزنی بها یا پدرش با علم به زنا.

***

) مائده/2.[1]