درس 114:
سه شنبه 4/9/1404 هـ.ش مطابق با 4/ جمادی الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
تنبیه
نووی از علماء بزرگ اهل سنت در کتاب تقریب و تیسیرش نقل می کند که: ابن ابی حاتم الفاظ تعدیل و تجریح را ترتیب نموده که اکنون یک بخش آن را که الفاظ تجریح باشد به مناسبت سخن ما مطرح می شود و ترتیب شان به قرار ذیل است:
جمله اولی:
“لیّن الحدیث” است که الفاظ جرح بحساب آمده و لکن چنین حدیثی نوشته می شود و به او نظر انداخته می شود نظر اعتباری.
جمله ثانیه:
“لیس بقوی” می باشد که همچنان از الفاظ جرح است و لکن چنین حدیثی نوشته می شود و از نظر اعتبار بعد از لیّن الحدیث است.
جمله ثالثه:
“ضعیف الحدیث” است که از الفاظ جرح می باشد و لکن از لیس بقوی اعتبار نازلتری دارد لذا بطور کلی طرح نمی شود و فی الجملة اعتباری دارد.
جمله رابعه:
“متروک الحدیث” است که دلالت می کند بر جرح راوی و چنین حدیثی از اعتبار ساقط بوده نوشته نمی شود و به حکم این جمله است دو لفظ “واهی” و “کذّاب”.
جمله خامسه:
“مضطرب الحدیث” است که دلالت می کند بر جرح راوی و همچنان جملات دیگری به حکم این جمله است که عبارت باشند از: “مقارب الحدیث”، “فلان روی عنه الناس”، “لا یحتج به”، “لیس بذالک”، “لیس بذاک القوی”، “مجهول لا شیئ”، “فی حدیثه ضعف”، “ما اعلم به بأساً” و نظایرش[1].
***