fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 92:

چهارشنبه 5/9/1404 هـ.ش مطابق با 5/ جمادی الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

چندتا نکته مهم

نکته اولی این است که: مراد از کلمه فصاعداً در عمه و خاله، عمه ی پدر و مادر است و همچنان خاله ی پدر و مادر و همین گونه عمه ی جدّ و جدّه و هکذا خاله ی جدّ و جدّه فلذا عمه ی عمه و خاله ی خاله مراد نمی باشد چه اینکه این هردو در بعضی فروض حرام نمی باشند و فروض را ضمن دو مثال توضیح می دهیم:

مثال اوّل این است که: اگر عمه زید خواهری داشته باشد از یک مادر و آن خواهر عمه ای داشته باشد که اخت پدرش می باشد چنین عمه ای که عمه ی عمه ی زید می شود بر زید حرام نیست.

مثال دوّم این است که: اگر خاله ی زید خواهری داشته باشد از پدرش و برای این خاله خواهری باشد چنین خواهری که خاله می شود برای خاله ی زید بر زید حرام نیست.

نکته ثانیه این است که: حرمت دخترِ دختر و حرمت دخترِ خواهر دو صنف از اصناف 9 گانه است که هردو در اصناف ذکر شده داخل اند و از همین جا محارم سبعه نیز گفته می شود و لکن سبعه و تسعه دو برادرند.

نکته ثالثه این است که: همان گونه که نکاح رجل با اصناف تسعه حرام است که همه را نام بردیم همچنان نکاح مرأة با اصناف تسعه حرام است که اکنون بطور اجمال ذکر می کنیم:

  1. حرمت نکاح مادر با پسر.
  2. حرمت نکاح دختر با پدر.
  3. حرمت نکاح دخترِ دختر با جدّ.
  4. حرمت نکاح دخترِ پسر با جدّ.
  5. حرمت نکاح خواهر با برادر.
  6. حرمت نکاح دخترِ خواهر با ماما.
  7. حرمت نکاح دخترِ برادر با کاکا.
  8. حرمت نکاح عمّه با پسر برادر.
  9. حرمت نکاح خاله با پسر خواهر.

نکته رابعه این است که: آیه ای که دلالت می کند بر حرمت نکاح اصناف تسعه مرد باشد یا زن صدر این آیه است که فرموده:

«حرّمت علیکم امّهاتکم و بناتکم و اخواتکم و عمّاتکم و خالاتکم و بنات الأخ و بنات الأخت…[1]».

و امّا دخترِ دختر و دخترِ خواهر تحت کلمه بناتکم در آیه داخل است که با این دو صنف اصناف 9 گانه تکمیل می شود و الّا در نفس آیه اصناف سبعه آمده.

***

[1]) نساء/23.