fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 233:

شنبه 5/2/1405 هـ.ش مطابق با 8/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

ب: طبقه تابعین

طبقه تابعین بعد از طبقه صحابه است و تابعین کسانی هستند که یکی از صحابه رسول اکرم(ص) را در زمان حیات­شان ملاقات کرده باشند و در عین حال در اسلام­شان ثابت قدم باشد و همچنان در اسلام بمیرد و این تعریفی است که مرحوم شهید ثانی در رعایة، صفحه 141 و مرحوم علامه مامقانی در مقباس الهدایة، صفحه 311 این تعریف را یادآور شده­اند.

ج: طبقه تابعینِ تابعین

طبقه “تابعینِ تابعین” بعد از طبقه تابعین قرار دارند و این طبقه بر کسانی اطلاق می­شوند که یکی از تابعین را در زمان حیات­شان ملاقات کرده باشند و همچنان بر دیانت اسلام مرده باشند و طبقه بعد از این طبقه را “تابعِ اتباعِ تابعین” می­گویند و طبقه بعدش را طبقه “تابعِ اتباعِ اتباعِ تابعین” می­نامند[1].

پوشیده نماند که اصطلاح تابعین یا تابعی با حذف نون یا اصطلاح تابعین تابعین یا اصطلاح اتباع تابعین از اصطلاحاتی است که نزد علماء اهل سنت و محدّثین­شان مرسوم اند و امّا نزد علماء شیعه و محدّثین این اصطلاحات وجود ندارند بلکه علاوه­ی اصحاب النّبی بر اصحاب ائمه نیز کلمه اصحاب اطلاق می­شود و لکن با اضافه مانند: اصحاب علی(ع) و اصحاب حسن(ع) و هکذا اصحاب الحجّة(عج) و امّا اصحاب مطلق و بدون اضافه اختصاص دارد به اصحاب النّبی یعنی به محضی که بگوییم “اصحاب” از این کلمه اصحاب النبی در ذهن تبادر می­شود.

***

[1]) اصطلاحات الحدیث، ص38.