درس 224:
شنبه 15/1/1405 هـ.ش مطابق با 16/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
طبقات رجال
الف: طبقه صحابه(رض)
ب: طبقه تابعین(ره)
ج: طبقه تابعینِ تابعین(ره)
الف: طبقه صحابه:
- رجال صحابه(رض)
- نساء صحابه(رض)
- کبار صحابه(رض)
- صغار صحابه(رض)
- رجال صحابه:
صحابه معنی ملازمت، مصاحبت و معاشرت است مطابق آنچه در معجم الوسیط آمده و جمع آن اصحاب و صحب میباشد و ممکن است که اصحاب و صحب جمع صاحب باشد نه جمع صحابه زیرا: احتمال میرود که صحابه هم چنان جمع باشد نه مفرد مانند: مرفوعات در شرح جامی که جمع مرفوع است نه مرفوعه.
تعریف صحابه
صحابه را تعریفات گوناگون کردهاند که به ترتیب یادآور میشویم:
تعریف اوّل: تعریف سیوطی است در کتاب تدریب الراوی آنجا که مینویسد: «المعروف عند المحدّثین انّه کل مسلم رأی رسول الله[1]».
بنابراین شرط اسلام صحابی رؤیت است علی هذا رؤیت اصل اساسی است در تعریف صحابی یا حین اسلام او.
تعریف دوّم: تعریف اصولیها است که از آن جمله مرحوم سید میر سید شریف میباشد که تعریفش در تدریب الراوی چنین آمده: «الصحابی المسلم من رأی النبی و طالت مجالسته» و در این تعریف رؤیت با طول مجالست توأم شرط شده[2].
تعریف سوّم: تعریف جاحظ است حسب نقل صاحب تدریب که ایشان همچنان طول مصاحبت را شرط نموده در کنار رؤیت همان گونه که سیّد شریف شرط کرده بود[3].
تعریف چهارم: تعریف شیعه است مطابق آنچه در منابع شیعه آمده و ما حصلش این است که: من ادرک صحبة النبی مع الایمان که در این تعریف از طول مصاحبت سخن به میان نیامده ولی ایمان در کنار مصاحبت شرط دانسته شده.
***
[1]) تدریب الراوی، ج1، ص202.
[2]) تدریب الراوی، ج1، ص202.
[3]) تدریب الراوی، ص204.