fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 222:

یک‌ شنبه 26/11/1404 هـ.ش مطابق با 26/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

و همچنان اخبار عدیده­ای وارد شده که دو امام باقر و صادق علیهما سلام ابا بصیر را به کنیه “ابا محمّد” از باب تعظیم خطاب می­کرده­اند و امام محمّد باقر(ع) برایش بهشت را تضمین نمود و بالجملة وثاقت و فقاقت ابا بصیر آشکارتر از آن است که مورد تردید قرار گیرد.

و امّا نسبت واقفیه بودن به ابا بصیر توهّمی است که ناشی شده از اتحاد ابا بصیر با یحیی بن ابی القاسم حذّا که ایشان واقفی بوده درحالی که ابا بصیر در سال 150 هـ.ق از دنیا رفته و مسئله وقف بعد از شهادت امام هفتم حادث شده و حذّا تا زمان امام هشتم(ع) حیات داشته و این اشتراک در کنیه باعث چنین توهّم و اشتباهی شده.

و همچنان است نسبت غلو در ایشان که توهّمی بیش نیست و ابن فضّال رسماً نسبت غلو را به ایشان انکار نموده همان گونه که نسبت تخلیط را انکار کرده و امّا کسانی که ابا بصیر را بطور مطلق آورده تعیین مراد نکرده علی هذا آنچه را که جلّ علماء بر آن اتفاق دارد اخذ می­کنیم لولا الکل بنابراین اقوال مجمله را نمی­توانیم بپذریم و از ادله­ای که ذکر شد نمی­توانیم دست بردار شویم که آن ادله اخبار قطعیه بود متناً و سنداً.

نظریه خامسه

اصحاب رجال در تمییز روایات هر یک مرادی و اسدی از دیگری قرائنی آورده و شواهدی ذکر نموده و چون هردو نفر ثقه جلیله­اند است در تمییز یکی از دیگری فایده­ی مهمّی وجود ندارد مگر اینکه روایات باهم تعارض کنند که در آنجا فایده­ای تصوّر می­شود و آن این است که: مشهور علمای رجال مرادی را بر اسدی ترجیح داده­اند و بعضی دیگر اصلاً مرادی را اختیار نموده مانند: مرحوم داماد و امّا محقق خانساری ایشان را اختیار نکرده.

***