درس 216:
یک شنبه 12/11/1404 هـ.ش مطابق با 12/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مرحوم محقق ششتری جزم دارد که شخص مذکور اصلاً وجود ندارد و امّا منشأ ذکرش در کتب رجالیه متأخره تصحیف عنوان مذکور است در رجال کشّی و اعتماد شیخ بر ایشان نیز ریشه در تذکر کشّی دارد فلذا در کتاب رجالش از وی یاد کرده و پس از آن سایر رجالیون مانند ابن داوود و امثالش از مرحوم شیخ تبعیت کرده و دلیلشان حسن ظن متأخرین است به مرحوم شیخ[1].
صاحب معرفة الرجال در این عرصه فرمایشی دارد که ترجمهاش این است:
«چنانچه غمض عین کنیم و فرض بگیریم وجود عبدالله بن محمّد اسدی را که مکنّی به ابا بصیر است لا اقل باید بگوییم که ایشان به این کنیه اشتهار ندارد به قسمی که هرگاه اطلاق شود به ایشان انصراف پیدا کند کما اینکه به یحیی انصراف دارد و این مسئله شاهد میشود که جواب علی بن حسن بن فضّال که از ابا بصیر سوال شد دلیل مطلب است که ایشان جواب داد: نام ابا بصیر یحیی بن ابی القاسم است که مکنّی به ابا محمّد میباشد و این شخص مولای بنی اسد بوده هم کفو معاصرینشان میباشد[2]».
علامه سبحانی میفرماید که: هرگاه راوی دیگری مشهور باشد به ابا بصیر و مشترک باشد با یحیی در یکی از دو کنیهاش و نظر به اینکه یحیی اسدی میباشد و از اصحاب امام صادق(ع) بر ابن فضّال واجب بود که این مسئله را آگاهی میداد و روشن میکرد درحالیکه چنین آگاهی را نداده و روشن نکرده[3].
***
[1]) قاموس الرجال، ج11، ص99-65.
[2]) اختیار معرفة الرجال، رقم296، ص173.
[3]) کلّیات فی علم الرجال، ص464.