درس 203:
شنبه 13/10/1404 هـ.ش مطابق با 13/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
عبارت عدّة من اصحابنا
موارد زیادی را شاهد هستیم که در طرق اخبار لا سیّما در اوائل اخبار کافی عبارت “عدّة من اصحابنا” بطور مطلق ذکر شده چنانکه در حدیث اوّل از کتاب عقل و جهل این گونه آمده:
«عدة من اصحابنا، منهم محمّد بن یحیی العطّار، عن احمد بن محمّد، عن الحسین بن محبوب الحدیث[1]».
و همچنان در حدیث دوّم از کتاب حجّت این گونه آمده:
«عدّة من اصحابنا عن احمد بن محمّد، عن محمّد بن سنان، عن یونس بن یعقوب الحدیث[2]»
و غیر این دو مورد در موارد دیگر نیز شاهد این عبارت هستیم
بنابراین نزد رجالی ها از قدیم تا حالا بحثی جریان دارد که آیا مراد از عدّه نزد مرحوم کلینی چه کسانی می باشند و آیا چنین عبارتی موجب ارسال حدیث می شود یا موجب ضعف آن یا اجمال و اهمال حدیث یا خیر؟
فلذا بطور اجمال در دو جهت بحث می کنیم که یکی تعیین مراد عدّه باشد و دیگر اینکه آیا چنین عبارتی ارسال، ضعف، جهل و اهمال حدیث را موجب میشود یا خیر؟
جهت اولی: تعیین مراد است از عدّه
بنابراین از میان عدّه ها یکی عده ی احمد بن عیسی می باشد که مراد پنج نفر زیر اند:
- “عطّار” است که محمّد بن یحیی باشد.
- “کمیدانی” است که علی بن موسی باشد.
- “ابن کوره” است که داوود بن کوره باشد.
- “ابن ادریس” است که احمد بن ادریس باشد.
- “ابن هاشم” است که علی بن ابراهیم بن هاشم باشد.
این پنج نفر در فهرست مرحوم نجاشی آمده است آنجا که ابی جعفر محمّد بن یعقوب کلینی را ترجمه می کند این گونه می نویسد:
«کلّما کان فی کتابی: عدّة من اصحابنا عن احمد بن محمّد بن عیسی فیهم محمّد بن یحیی العطّار و علی بن موسی الکمیدانی و داوود بن کوره و احمد بن ادریس و علی بن ابراهیم بن هاشم[3]».
***
[1]) کتاب الکافی، ج1، ح1، ص10.
[2]) کتاب الکافی، ج1، ح2، ص12.
[3]) فهرس النجاشی، رقم1026.