درس 157:
شنبه 22/6/1404 هـ.ش مطابق با 20/ ربیع الاول/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
سلیمانیّه کیست؟
گروه “سلیمانیه” پیروان سلیمان بن جریر زیدی می باشند و بهمین جهت آنها را “جریریه” نیز گویند. این فرقه معتقدند به اینکه منصب امامت در بین مردم شورایی بوده حتی با عقد دو نفر از خیار امّت منعقد می شود و بر همین اساس امامت مفضول را اجازه نموده برای ابیبکر و عمر ثابت می دانند و به زعم آنها امّت در بیعت این دو نفر اصلح را ترک کردند به جهت اینکه علی بن ابیطالب(ع) در قبال امامت نسبت به این دو نفر اولی بود مگر اینکه در بیعت این دو نفر خطا صورت گرفت و لکن چنین خطایی موجب کفر و فسق نمی شود و سلیمان بن جریر علی را بر عثمان نیز مقدم می داند و حوادثی که در زمان او اتفاق افتاد از منظر وی کفاره ی گناهان امّت است و لکن اصل جوازش مشکلی ندارد و موجب کفر و فسق مرتکبین نمی شود.
بتریّه کیست؟
“بتریّه” پیروان کثیر النوّا می باشد که لقب ایشان “ابتر” بوده و همچنان بتریّه ها از حسن بن صالح بن حی متوفی سال 168 هـ.ق پیروی می کنند و بدین جهت این جماعت را “صالحیّه” نیز می گویند بخاطر انتساب شان به حسن بن صالح که همین اکنون اشاره شد و بتریّه ها در حقیقت اتباع کثیر النوّای ابتر می باشد.
و امّا عقاید بتریّه ها مانند عقائد سلیمانیه ها می باشد که همین اکنون خواندیم و لکن فرقشان با سلیمانیه ها در این است که در قبال عثمان بن عفان توقف دارند به این معنی که عثمان را نه مدح می کنند و نه ذم و بالجمله می شود گفت که بتریه و سلیمانیه از شاخه های زیدیّه اند و لذا با جارودیّه ها طرف نقیض قرار می گیرند به جهت اینکه هردو خلیفه را جارودیّه ها تکفیر می کنند.
این فرق سه گانه در یک نقطه اجتماع و اتحاد دارند و آن اینکه اصحاب کبائر از امّت رسول الله مخلّدین در نار می باشند حسب آنچه که صاحب کتاب “الفرق بین الفرق” که عبدالقاهر بغدادی باشد نوشته است و همچنان حسب نوشته ی صاحب کتاب “مقالات الاسلامیین” که ابوالحسن اشعری باشد مرتکب کبائر را مخلّدون در نار می داند و این گروه هایی که نام برده شد رئوس فرقه های زیدیّه می باشند که در حجاز و یمن و عمّان فعلی از کشورهای عربی زندگی دارند.
***