fa-rejalدرس خارج فقه و اصول

درس 156:

دو‌شنبه 10/6/1404 هـ.ش مطابق با 8/ ربیع الاول/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

بعد از شهادت زید پسرش یحیی در روزگار ولید بن یزید بن عبدالملک قیام کرد و والی خراسان نصر بن سیّار گروهی را که شرطه ی او بحساب می آمد به ریاست سلم بن احوز مازنی بسوی وی گسیل داشت که در نتیجه یحیی را در سرزمین جوزجان افغانستان که سرپل فعلی باشد به شهادت رساند و سرش را نزد حاکم در بغداد فرستاد و مرثیه ی دعبل خزاعی یک بیتش به یحیی شهید اختصاص دارد و قسمتی از اشعار دعبل این است:

قبور بکوفان و اخری بطیّة                          و اخری بفخّ نالها صلواتی

و اخری بارض الجوزجان محلها                   و اخری بباخمری لدی الغرباتی

زیدیّه شش فرقه است که این شش فرقه در حقیقت طوایفی به حساب می آیند که جزء یک فرقه محسوب می شوند مانند طایفه ی سلیمانیّه و جارودیّه و بتریّه و یعقوبیّه و فیمیّه که طایفه ششم را کتب تواریخ یادآور نشده ولی نظر داریم که هر کدام اینها را بشناسیم و اجمالاً بررسی کنیم.

جارودیّه کیست؟

جارودیّه پیروان زیاد بن منذر است که معروف است به “ابی الجارود” و امام باقر(ع) ابی الجارود را سرحوب لقب داده و فرموده است که سرحوب شیطانی نابینا است که در بحر سکونت دارد و ابی الجارود چشمش نابینا است و قلبش اعمی و این سخن در قلم نو بختی مؤلف کتاب فرق الشیعة، صفحه 55 آمده است.

مرحوم نجاشی فرموده است که ابی الجارود همدانی خارفی بوده مدتی در کوفه زندگی نموده و از چشم نابینا بوده و ایشان از اصحاب امام صادق(ع) بوده و بعد از قیام زید تغییر مسیر داده[1].

جارودیّه تبدیل می شود به دو فرقه که یک فرقه اش قائل است به اینکه حضرت علی(ع) تصریح کرده به امامت پسرش حسن مجتبی(ع) و سپس امام مجتبی(ع) تصریح کرده به امامت برادرش حسین بن علی(ع) و پس از امامت حسن و حسین امامت شورایی شد و در اولاد حسن و حسین خلاصه گشت پس هر کسی­که از اولاد این دو امام شاهر سیف باشد و داعی دین خدا و عالم و عارف آن شخص امام است.

و فرقه ی ثانیه قائل است به اینکه نبی خدا تصریح فرموده به امامت حسن مجتبی بعد از علی مرتضی و تصریح فرموده به امامت حسین بن علی بعد از برادرش فلذا ادامه ی امامت در شورا قرار می گیرد که با صفات فوق به عنوان امام پذیرفته می شود و این مطالب زعم این دو فرقه ی جارودیّه است حسب نوشته ابوالحسن اشعری در مقالات الاسلامیّین، صفحه 67 که تصریح می کنند به اینکه نبی خدا تصریح کرد به امامت علی بن ابی طالب(ع) لکن به وصف نه به تسمیه فلذا ایشان بعد از پیامبر امام شد و امّا عامّه مردم ضلّوا و کفروا و ترک نمودند اقتداء به ایشان را بعد از رسول خدا(ص).

***

[1]) رجال النجاشی، ج1، ص388، رقم446.