درس 154:
شنبه 8/6/1404 هـ.ش مطابق با 6/ ربیع الاول/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
کیسانیه کیست؟
کیسان مولای علی بن ابیطالب(ع) است و همچنان گفته شده که وی مختار ثقفی می باشد علی ایّ حال کیسانی قائل اند به امامت محمّد حنفیه بعد از پدرش علی بن ابیطالب(ع) و محمّد مکنّی به ابو عبدالله بوده مادرش خوله بنت جعفر بن قیس از بنی حنیفه است و ایشان عالم، فاضل و شجاع بوده در سال 81 هـ.ق وفات نموده حسب آنچه که مرحوم شیخ فرمایش کرده[1].
کیسانیه ها استدلال نموده اند بر امامت محمّد حنفیه بر اینکه علی(ع) در جنگ جمل رآیت را به ایشان سپرد و برایش گفت که:
اطعنهم طعن ابیک تحمد لا خیر فی الحرب اذا لم تزید.
درحالیکه قضیه رآیت در جمل ثبت تاریخ شده و شما می دانید که علی(ع) هنگامی که رخوت را در جنگ و علم داری محمّد حنفیه مشاهده کرد با چوبه ی علم به شانه ی محمّد اشاره کرد و فرمود: «هذا من امّک فاشجع» و از باب تحریص بر جنگ به ایشان فرمود: «عضّ ناجزک، تد فی الارض قدمک، اعر الله جمجمتک، ارم ببصرک اقصی القوم و انّ الرخوة لا یجوز».
بعضی کیسانیه ها قائلند به اینکه امامت بعد از علی(ع) مال پسرش حسن مجتبی(ع) است، سپس برای حسین(ع) و پس از آن محمّد حنفیه امام است و استدلال می کنند به اینکه امام حسین(ع) هنگام خروج از مدینه از باب هرب از بنی امیّه بسوی مکّه به ایشان وصیّت فرمود.
سپس در امامت محمّد حنفیه به وجه دیگر اختلاف نموده و گفته اند که محمّد حنفیه هنوز زنده است و نمرده و در جبل رضوی زندگی می کند و نزدش چشمه ای از آب است و چشمه ای از عسل که از آن ارتزاق می نماید و از سمت راست و چپش پلنگی وی را حفاظت می کند تا زمانیکه وقت خروجش برسد و او مهدی منتظر است و صاحبان این عقیده اصحاب ابی بکر و ضریر می باشد و ابیاتی را مبنی بر همین عقیده سروده اند که چنین است:
الا انّ الائمة من قریش ولات الحق اربعة سواء
علی و الثلاثة من بنیه هم الاسباط لیس بهم خفاء
فسبط سبط ایمان و برّ و سبط غیّبته کربلاء
و سبط لا یزوق الموت حتی یقود الخیل یقدمهم لواء
تغیّب لا یراه فیهم زماناً برضوی عنده عسل و ماء
و گروه دیگر از کیسانیه ها موت محمّد حنفیه را اقرار دارند ولی در امام بعد از ایشان اختلاف دارند که برخی را گمان بر اینست که امامت بعد از ایشان برگشت دارد به پسر برادرش زین العابدین(ع) و برخی دیگر قائلند به اینکه امامت بعد از ایشان به ابو هاشم عبدالله بن محمّد بن حنفیه بر می گردد.
این بود کیسانیه و عقائدشان حسب نوشته ی مقالات الاسلامیین، صفحه 18 تا 23 و حسب کتاب صاحب الفَرق بین الفِرَق، صفحه 38 تا 39 و حسب کتاب فِرق الشیعة، صفحه 41 تا 59 و صاحب کتاب تهذیب التهذیب، صفحه 354 مربوط جلد نهم.
***
[1]) تهذیب التهذیب، ج9، ص354.