fa-osoolدرس خارج فقه و اصول

درس 402:

دوشنبه 11/3/1405 هـ.ش مطابق با 16/ذی الحجه/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

صورت ثانیه این است که مرحوم آخوند در کفایه تصویر کرده که حاصلش این است:

زمانی که امر دایر شود بین نفسیّت وضوء و غیریّت آن و لکن نماز مشکوکة الوجوب باشد به دلیل شک در دخول وقت بنابراین وضوء در این هنگام واجب نیست بخاطری که اصل نماز واجب نیست و عدم وجوب وضوء بخاطر اصل برائت است که از شک بدوی ایجاد می­شود.[1]

و لکن مرحوم نائینی بر فرمایش مرحوم آخوند اشکال نموده قائل به این است که: اقوی وجوب وضوء است به جهت علم اجمالی به وجوب اقل.

و لکن فرمایش مرحوم نائینی همچنان ضعیف است به جهت اینکه فرق بین این مقام و مقام اقل و اکثر ارتباطیین پر واضح است و آن اینکه وضوء جزء واجبات نماز نیست و چگونه وضوء جزء واجبات باشد درحالی­که هنوز خود نماز وجوبش محل تردید است زیرا: در دخول وقت شک داریم[2].

صورت ثالثه این است که: اگر زن حائض در نفسیّت و غیریّت وضوء تردید داشته باشد به جهت اینکه قطع دارد به عدم وجوب نماز و امر دایر گردد که وضوء او وجوب نفسی دارد یا غیری درحالی­که نمازش واجب نیست بنابراین وضوء نیز واجب نمی­باشد به دلیل اصل برائت بخاطر اینکه شک در وجوب وضوء شک بدوی می­باشد

علی هذا مرجع ما در صورت اولی احتیاط و اشتغال است و در صورت ثانیه و ثالثه برائت.

***

) کفایة الاصول، ج1، ص175.[1]

) فوائد الاصول، ج1، ص223.[2]