درس 387:
یک شنبه 20/2/1405 هـ.ش مطابق با 23/ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
ثمرات واجب معلّق
ثمرات واجب معلّق عبارت است از: مقدمات مفوّته واجب چه اینکه مشهور فقهاء قائل اند به فعلیّت وجوب مقدمه به تبع فعلیّت وجوب ذی المقدمه و لکن در شریعت مواردی پیدا میشود که توهّم میرود خلاف نظر مشهور را(تبعی بودن وجوب مقدمه) و آن موارد را به ترتیب یادآور میشویم:
مورد اوّل جایی است که: فقهاء فتوا دادهاند به وجوب غسل شب صیام که فردا میخواهد روزه بگیرد قبل از فجر صادق.
مورد دوّم جایی است که: فقهاء فتوا دادهاند به وجوب تحصیل مقدمات وجودیه واجب قبل از وقت واجب نظیر حج از باب مثال.
مورد سوّم جایی است که: فقهاء فتوا دادهاند به وجوب احتفاظ آب قبل از وقت برای واجد الماء زمانی که بداند عدم تمکّن آب را بعد از دخول وقت بلکه بعضی فتوا دادهاند به وجوب تحصیل آب قبل از وقت در چنین جایی.
مورد چهارم جایی است که: فقهاء فتوا دادهاند به وجوب تعلّم احکام برای شخصی که نزدیک است بالغ شود که هرگاه بالغ شود فرصت یادگیری ندارد بنابراین وجوب تعلّم احکام بر صبی ممیّز با تبعی بودن وجوب مقدمات سازگاری ندارد.
تمام این موارد مستلزم تقدّم وجوب مقدمه و فعلیّت آن است بر وجوب ذی المقدمه و فعلیّت آن و به همین جهت اعلام و اعاظم فرارگاهایی را جستجو کردند تا از اشکال رهایی یابند و این فرارگاها را به ترتیب یادآور میشویم:
***