درس 261
دوشنبه 31/6/1404 هـ.ش مطابق با 29/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
سعادت و شقاوت
صاحب کفایه حدیث سعادت و شقاوت را ذکر نموده و همچنان حدیث معادن را یادآور شده که این دو حدیث از طریق هردو فرقه روایت شده و تواتر معنوی دارد که به ترتیب متعرّض میشویم:
حدیث اوّل به طریق کنانی از امام ششم(ع) از رسول خدا(ص) روایت شده و مرحوم مجلسی در بحار، جلد 5، صفحه 153 این حدیث را نوشته و لکن لفظ حدیث در نسخه بحار به غیر لفظی است که مرحوم آخوند در کفایه آورده و لکن محتوا عین هم است، بنابر این حدیث مطابق نسخه بحار این گونه است:
«الشّقی من شقی فی بطن امّه و السعید من سعد فی بطن امّه»
و امّا لفظی که در کفایه آمده مطابق نسخه توحید مرحوم صدوق است در باب 58، حدیث سوّم، صفحه 356 و علاوه بر منابع حدیثی شیعه در کتب عامّه نیز این حدیث ذکر شده امّا از طریق عبدالله بن عمر از رسول خدا(ص) که عین تعبیر نسخه توحید را دارد و احمد حنبل در کتاب مسندش این حدیث را در جلد دوّم، صفحه 176 آورده.
حدیث دوّم که حدیث معادن است از طریق بکر بن صالح بنحو رفع از امام ششم(ع) وارد شده و این حدیث را مرحوم کلینی در روضه کافی، صفحه 177 به شماره 197 این گونه آورده:
«النّاس معادن کمعادن الذهب و الفضّة فمن کان له فی الجاهلیّة اصل فله فی الاسلام اصل»
و در منابع عامّه از طریق ابوهریرة از رسول خدا نقل شده و احمد حنبل در کتاب مسندش، جلد دوّم، صفحه 539 این حدیث را یادآور شده و لکن در نسخه مسند لفظ فضّه بر لفظ ذهب مقدّم است این بود الفاظ هردو حدیث و مدارکش.
***