درس 248:
چهارشنبه 5/6/1404 هـ.ش مطابق با 3/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
طایفه ی ثانیه: آیاتی است که دلالت می کنند به اینکه انسان رهین اعمالش می باشد و لازمه ی این آیات مختار بودن انسان است مانند:
آیه 38 سوره مبارکه مدثر که می فرماید: «کل نفس بما کسبت رهینة»
و همچنان آیه 21 سوره مبارکه طور که می فرماید: «کل امرء بما کسب رهین»
و همچنان آیه 286 سوره مبارکه بقره که می فرماید: «لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت»
طایفه ی ثالثه: آیاتی است که دلالت دارند بر تحدید اهل نار و تمنّی آنها رجوع به دنیا را که اگر انسانها در اعمالشان مضطر می بودند آرزوی برگشت نفعی به حالشان نداشت، آیه اینست:
«قال ربّی ارجعونی لعلّی اعمل حسن فیما ترکت[1]»
و همچنان آیه 27 سوره مبارکه فاطر می فرماید که:
«و هم یصطرخون فیها ربّنا اخرجنا نعمل صالحاً غیر الذی کنّا نعمل»
و همچنان آیه 58 سوره مبارکه زمر می فرماید:
«لو انّ لی کرّة فاکون من المحسنین»
طایفه رابعه: تمام آیاتی است که دلالت می کنند بر آیاتی که ثواب و عقاب را می رساند و مدح و ذم را در ضمن دارد و سوال و عقاب را بر اعمال مترتّب می دانند که اگر انسانها مجبور باشند این امور معنی نخواهند داشت که از میان همه آیات 5 آیه زیر را خاطر نشان می کنیم:
آیه 90 سوره مبارکه یوسف که می فرماید: «و اصبر فانّ الله لا یضیع اجر المحسنین»
آیه 14 سوره مبارکه فجر که می فرماید: «انّ ربّک لبالمرصاد»
آیه 17 سوره مبارکه عبث که می فرماید: «قتل الانسان ما اکفره»
آیه 40 سوره مبارکه فصلت که می فرماید: «اعملوا ما شئتم»
آیه دوّم سوره مبارکه عنکبوت که می فرماید: «سلام علی نوح فی العالمین».
***
[1]) مؤمنون/99.