درس 246:
دوشنبه 3/6/1404 هـ.ش مطابق با 1 ربیع الاوّل 1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
طایفه ی خامسه آیاتی است که دلالت می کند بر اینکه هدایت و ضلالت از سوی الله متعال است مانند آیه ی 93 سوره مبارکه نحل که می فرماید:
«و لکن یضل من یشاء و یهدی من یشاء»
و در این رابطه آیات زیادی وجود دارد که دلالت دارند بر اینکه ضلالت از اسباب و عواملی نشأت می گیرد مانند: فسق، ظلم، کذب، کفر، اسراف، ریب و اصرار بر گمراهی و نظایرش که همه اینها امور اختیاریه اند و این موارد را که اسباب و عوامل گفته می شود از آیات ذیل به دست می آوریم:
آیه 26 سوره مبارکه بقره این است: «و ما یضل به الّا الفاسقین».
آیه 258 سوره مبارکه بقره این است: «الله لا یهدی القوم الظالمین».
آیه 28 سوره مبارکه مؤمن این است: «انّ الله لا یهدی من هو مسرف کذّاب».
آیه 67 سوره مبارکه مائده این است: «یضل الله من هو مسرف مرتاب».
آیه 69 سوره مبارکه عنکبوت این است: «انّ الله لا یهدی القوم الکافرین».
و آیه سوّم سوره مبارکه زمر این است: «انّ الله لا یهدی من هو کاذب کفّار».
و همچنان آیات کثیره ای وجود دارد که دلالت می کنند به اینکه هدایت همچنان از اسباب و عوامل نشأت می گیرد مانند ایمان به رب و جهاد در سبیل او و تقوا و ایمان بالله و نظایرش که این امور نیز افعال اختیاریه می باشند که از آیات زیر اسباب و عوامل فوق استفاده می شود مانند:
آیه 11 سوره مبارکه تغابن که می فرماید: «و من یؤمن بالله یهدی قلبه».
و آیه 13 سوره مبارکه کهف که می فرماید: «انّهم فتیة آمنوا بربّهم و زدناهم هدی».
و آیه 27 سوره مبارکه رعد که می فرماید: «و یهدی الیه من اناب».
و آیه دوّم سوره مبارکه بقره که می فرماید: «ذالک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین».
و آیه 69 سوره مبارکه عنکبوب که می فرماید: «و الذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سبلنا».
***