(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 175:
چهارشنبه 16/2/1405 هـ.ش مطابق با 19/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مرحوم شهید در مسئله ثامنه چنین فرموده:
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«التاسعة: لا تحلّ الحرّة علی المطلّقة ثلاثاً الّا بالمحلّل و ان کان المطلّق عبداً و لا تحلّ الامة المطلّقة اثنتین الّا بالمحلّل ولو کان المطلّق حرّاً…».
حکم نکاح سه طلاقه
زمانی که خانمش را طلاق بدهد چه رجعی باشد و چه بائن فرق ندارد و دو بار رجوع کند چه با قول یا با عمل و سپس بخواهد بار سوّم رجوع کند و نکاح نماید چنین زنی برایش حلال نمیشود مگر محلّلی در بین باشد و فرق نمیکند که مطلّق حرّ باشد یا عبد زیرا: در عدد طلاقها اعتبار و ملاک نزد شیعه زوجه است نه زوج و لکن نزد اهل سنت ملاک زوج است
چنانچه مرأة مطلّقه أمه باشد همچنان حلال نمیشود الّا با محلّل و لکن بعد از دو طلاق و یک رجوع و در اینجا نیز مطلّق فرق نمیکند که حرّ باشد یا عبد.
و امّا دلیل بر سه طلاق حرّه این آیه شریفه است: «الطّلاق مرّتان فامساک بمعروف او تسریح باحسان… الآیة[1]» و همچنان آیه بعدش دلیل قرار گرفته که میفرماید: «فان طلّقها فلا تحلّ له من بعد حتی تنکح زوجاً غیره… الآیة[2]»
این دو آیه با اطلاقشان حرّ و عبد را شامل است فلذا مطلّق فرق نمیکند که حرّ باشد یا عبد و امّا فرق در مطلّقه است که اگر حرّه مطلّقه باشد سه طلاق میخواهد و اگر أمه مطلّقه دو طلاق تا اینکه نیازی به محلّل پیدا کند.
و لکن دلیل دیگر روایت است که حرّ و عبد را فرق میکند و اطلاق ندارد و این روایت از امام صادق(ع) صادر شده از طریق حلبی که نصّش چنین است:
«و عنه: عن ابن ابی عمیر، عن حمّاد، عن الحلبی، عن ابی عبدالله(ع) قال: طلاق الحرّة اذا کانت تحت العبد ثلاث تطلیقات و طلاق الأمة اذا کانت تحت الحرّ تطلیقتان[3]».
***
[1]) بقره/229.
[2]) بقره/230.
[3]) الوسائل، ج15، باب25 از ابواب اقسام الطلاق و احکامه، ح4، ص393. وسائل جدید، ج22، ص162.