fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 166:

شنبه 5/2/1405 هـ.ش مطابق با 8/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

مرحوم شهید در مسئله سابعه چنین فرموده:

«لا یجوز للحرّ ان یجمع زیادة علی اربعة حرائر او حرّتین و أمتین او ثلاث حرائر و أمة و لا للعبد ان یجمع اکثر من اربعة اماء او حرّتین او حرّة و أمتین و لا یباح له ثلاث اماء و حرّة».

حکم تعداد زوجات

برای مرد آزاد جواز ندارد که بیشتر از چهار زن آزاده در زمان واحد داشته باشد یا اینکه بیشتر از دو آزاده و دو کنیز و یا سه آزاده و یک کنیز داشته باشد و این در صورتی است که جواز نکاح أمه به سبب عقد نه به سبب ملک یمین بدون دو شرط سابق باشد که “عنت” و “عدم طول” بود و چنانچه بنابر چنین جوازی نباشد زیادی بر واحده جایز نیست بخاطر انتفاء عنت با وحدت درحالی­که مرحوم مصنّف در گذشته منع را اختیار کرد و بعید دانست فرض بقای حاجت را به بیشتر از وحدت.

فرقی نیست در امه بین اقسام و انواعش که عبارت باشد از: قنّه و مدبّرة و مکاتبه با هر دو قسمش که مطلق و مشروط باشد و چیزی را اداء نکرده باشد و همچنان امّ ولد نشده باشد و همچنان فرق نمی­کند برای عبد که در زمان واحد بیشتر از چهار امه را جمع کند یا بیشتر از دو حرّه یا یک حرّه و دو امه را جمع نماید و همچنان برای این عبد جایز نیست که سه امه و یک حرّه داشته باشد و حکم در همه اجماعی می­باشد.

و عبدی که بعضش آزاد شده(مبعّض) حکم امه آزاد شده(مبعّضه) را دارد بنابراین برای چنین عبدی جایز نیست که بیشتر از دو امه آزاد شده را نکاح کند ولو مبعّضه باشد یعنی که برایش جایز نیست که بیشتر از دو همسری که بعضش آزاد شده(مبعّضه) داشته باشد، علی هذا عبد مبعّض حکم امه مبعّضه را دارد و امه مبعّضه حکم عبد مبعّض را.

***