fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 165:

چهار‌شنبه 2/2/1405 هـ.ش مطابق با 5/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

مرحوم شهید در مسئله سادسه چنین فرموده:

«السادسة: لو عقد المحرم عالماً بالتحریم حرّمت ابداً بالعقد و ان جهل لم تحرم و ان دخل بها»

حکم عقد بر محرم

زمانی که در حال احرام عقد کند چه احرام حج باشد یا احرام عمره فرض باشد یا نفل درحالی که عالم باشد به حرمت چنین زنی حرام ابدی می­شود به سبب عقد هرچند که دخولی صورت نگرفته و امّا در صورت جهل به تحریم حتی با دخول حرام ابدی نمی­شود هرچند که عقدش فاسد است و این حاجی بعد از خروج از احرام به عقد جدید می­تواند به چنین خانمی برگردد.

این تفصیل بین فقهاء مشهور است و مستندش روایت زراره است از امام صادق(ع) که بالمنطوق دال بر تحریم است در صورت علم و بالمفهوم دال بر عدم تحریم است در صورت جهل و این روایت را هم کلینی[1] نقل کرده و هم شیخ[2] که نصّش چنین است:

«و المحرم اذا تزوّج وهو یعلم انّه حرام علیه لا تحلّ له ابدا».

پوشیده نماند که مفهوم روایت پشتیبانی می­شود با اصلی که عدم حرمت باشد و این استدلال ضرر نمی­رساند به استدلال بالمنطوق و ضعف مفهوم به دلیل وصف که اکثر اصولیین مفهوم وصف را حجّت نمی­دانند بنابراین حرمت چنین زنی در حال جهل استفاده نمی­شود هرچند که عقد باطل است.

و همچنان حرام ابدی نمی­شود اگر حاجی در حال احرام همسرش را وطی کند هرچند که نفس این عمل حرام است و فرق نمی­کند که در حین عمل عالم باشد به حکم یا جاهل باشد و فرق نمی­کند که عمل واجب باشد یا مستحب هرچند که موجب کفّاره می­باشد.

***

[1]) کافی، ج5، ح1، ص426.

[2]) تهذیب، ج7، ح30، ص305.