fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 154:

سه‌ شنبه 18/1/1405 هـ.ش مطابق با 19/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

حکم جهل به موت زوج

زمانی که زوج بمیرد و زوجه از موتش مطّلع نباشد و در این هنگام شخصی اقدام کند به عقد و نکاحش چون علم دارد به موت شوهرش درحالی­که زن جاهل است در این مسئله نیز دو وجه وجود دارد:

وجه اوّل: این است که حرمت ابدی برای نکاح این زوجه است چون در عدّه وفات می­باشد که بر فرض اطّلاعش از موت زوج باید عدّه می­گرفت هرچند که عاقد مطّلع است.

وجه دوّم: عدم تحریم ابدی است زیرا: چنین زنی در عدّه وفات نیست نقداً و عاجلاً و ذات البعل به حساب می­آید چون موت شوهرش نزدش مجهول است.

و امّا در صورت جهل عاقد از موت شوهر این زن بازهم مسئله دو وجه دارد که بر فرض دخول حرمت ابدی می­آید و بر فرض عدم دخول حرمت ابدی نمی­آید مطابق عبارت متن که قبلاً خواندیم.

و امّا عقد در هردو صورت باطل است چه عاقد عالم باشد به موت شوهر یا جاهل باشد زیرا: نکاح بر فرض اطلاع در بین عدّه وفات بوده و بر فرض عدم اطلاع با ذات البعل بوده.

مرحوم شهید ثانی در این مسئله چنین اظهار نظر می­کند:

«و الاقوی عدم التحریم لانتفاء المقتضی له وهو کونها معتدّة او مزوّجة وهو هنا منفی سواء کانت المدّة المتخلّلة بین الوفات و العدّة بقدرها ام ازید ام انقص و سواء وقع العقد او الدخول فی المدّة الزائدة عنها ام لا لانّ العدّة انّما تکون بعد العلم بالوفات او ما فی معناه و ان طال الزمان».

قول شهید ثانی نزد این جانب نیز اقوی می­باشد زیرا: مرأة مذکوره غیر عالم است به موت زوج تا اینکه در عدّه باشد و همچنان مزوّجه است چون جهل دارد به موت زوج و عاقد نیز اگر عالم است عقدش بین عدّه نیست و اگر جاهل است دخولی صورت نگرفته.

***