(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 154:
سه شنبه 18/1/1405 هـ.ش مطابق با 19/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
حکم جهل به موت زوج
زمانی که زوج بمیرد و زوجه از موتش مطّلع نباشد و در این هنگام شخصی اقدام کند به عقد و نکاحش چون علم دارد به موت شوهرش درحالیکه زن جاهل است در این مسئله نیز دو وجه وجود دارد:
وجه اوّل: این است که حرمت ابدی برای نکاح این زوجه است چون در عدّه وفات میباشد که بر فرض اطّلاعش از موت زوج باید عدّه میگرفت هرچند که عاقد مطّلع است.
وجه دوّم: عدم تحریم ابدی است زیرا: چنین زنی در عدّه وفات نیست نقداً و عاجلاً و ذات البعل به حساب میآید چون موت شوهرش نزدش مجهول است.
و امّا در صورت جهل عاقد از موت شوهر این زن بازهم مسئله دو وجه دارد که بر فرض دخول حرمت ابدی میآید و بر فرض عدم دخول حرمت ابدی نمیآید مطابق عبارت متن که قبلاً خواندیم.
و امّا عقد در هردو صورت باطل است چه عاقد عالم باشد به موت شوهر یا جاهل باشد زیرا: نکاح بر فرض اطلاع در بین عدّه وفات بوده و بر فرض عدم اطلاع با ذات البعل بوده.
مرحوم شهید ثانی در این مسئله چنین اظهار نظر میکند:
«و الاقوی عدم التحریم لانتفاء المقتضی له وهو کونها معتدّة او مزوّجة وهو هنا منفی سواء کانت المدّة المتخلّلة بین الوفات و العدّة بقدرها ام ازید ام انقص و سواء وقع العقد او الدخول فی المدّة الزائدة عنها ام لا لانّ العدّة انّما تکون بعد العلم بالوفات او ما فی معناه و ان طال الزمان».
قول شهید ثانی نزد این جانب نیز اقوی میباشد زیرا: مرأة مذکوره غیر عالم است به موت زوج تا اینکه در عدّه باشد و همچنان مزوّجه است چون جهل دارد به موت زوج و عاقد نیز اگر عالم است عقدش بین عدّه نیست و اگر جاهل است دخولی صورت نگرفته.
***