fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 153:

دو‌شنبه 17/1/1405 هـ.ش مطابق با 18/ شوال/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

حکم عقد در حال استبراء

قبل از بیان حکم در مسئله لازم است مقدمه­ای را پیشکش کنیم و سپس بیان حکم نماییم و مقدمه این است که: جاریه­ای که مالکش می­خواهد وی را بفروشد درحالی­که وطی صورت گرفته در چنین جایی استبراء جاریه لازم است تا رحمش از نطفه­ی واطی پاک شود و این جاریه اگر در سن من تحیّض است و مرتّب عادت می­شود استبراء وی یک طهر است در خانه­ی واطی تا نطفه­ی مشتری با نطفه­ی بایع مخلوط نشود و چنانچه در سن من تحیّض باشد و لکن به علّت و مرضی عادت نشود استبراء او 45 روز است تا رحمش از نطفه واطی پاک شود.

اگر مشتری در وطی مالک شک داشته باشد استبراء جاریه با کیفیّتی که گفته شد لازم است فلذا بدون استبراء وطی او جایز نیست فلذا اگر جاریه را بخرد یا عقدش کند در مدّت استبراء و دخول نیز صورت بگیرد در اینجا اگر قائل شدیم به الحاق ایّام استبراء به ایّام عدّه مانند حرّه­ی مسلمه حکمش در مسئله مطروحه بیان شد که اگر عالم به حکم و موضوع بوده عقد باطل است و حرمت ابدی را در پی دارد و امّا جهل به هردو یا به احدهما همچنان موجب بطلان و تحریم است در فرض دخول نه بدون آن فلذا در مسئله دو وجه وجود دارد:

وجه اوّل: الحاق است که حکمش را همین اکنون بیان کردیم.

وجه دوّم: عدم الحاق است بخاطر اصل و آن اینکه جاریه به حرّه ملحق نمی­شود فلذا وطی او در مدت استبراء حرام نیست به خلاف وجه اوّل.

یا اینکه اصل در مسئله استصحاب حلیّت امه است و عدم حرمت او فلذا مشتری می­تواند جاریه را وطی کند و عقدش صحیح است بعد از انقضاء ایّام استبراء از باب احتیاط نه از باب فتوا و شارح نیز همین وجه را پذیرفته.

***