(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 149:
دوشنبه 27/11/1404 هـ.ش مطابق با 27/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
ربّما یمکن ان یقال که: شرط مذکور در آیهی قرائت شده منزل است بنحو غالب یعنی که مستطیع غالباً امه را نکاح نمیکند نه اینکه برایش جایز نباشد و همین گونه کسی که خوف از عنت ندارد منزل است بنحو غالب و امّا بر عدم جواز نکاح امه استدلال نمیشود ولو اینکه غالب است.
در جواب میفرماید که: این اشکال توهّم باطل است زیرا: آنچه گفته شده خلاف ظاهر شرط است که در آیه آمده و بر خلاف شرط سیر نمیشود الّا با دلیل خاص و در اینجا دلیل خاص نداریم و لذا شهید ثانی تعبیری که میکند این است: «و تنزیل الشرط علی الاغلب خلاف الظاهر».
سپس مرحوم شهید ثانی میفرماید که: نسبت قول به جواز به مشهور بین اصحاب داده شده و الّا دلیلشان غیر ناهض است و بهمین دلیل نسبت قول را به مشهور داده علی هذا بنابر قول عدم جواز نکاح امه با قدرت بر نکاح حرّه و عدم خوف از عنت مباح نیست الّا جایی که طول نباشد.
طول در لغت زیاده را گوید و مراد از طول در اینجا زیاده در مال است و توانایی در زندگی طوری که با آن توانایی و توانگری نکاح حرّه میسّر شود و بتواند مهر بپردازد و نفقه بدهد و در نفقه وجود مال بالقوّه کفایت میکند مانند کسب و حرفه امّا در مهر سعه مال بالفعل شرط است.
عنت به فتح نون اصلش به معنای انکسار استخوان است که نیازمند جبیره میباشد امّا در اینجا عاریه گرفته شده به هر مشقّت و ضرری که در زندگی مشاهده میشود و ضرری بالاتر از ترک مواقعه برای شابّ شبق(جوانی که قدرت جسمانی فوق العاده دارد) نمیباشد فلذا در آیه تعبیر به صبر شده در آن قسمت که آمده است: “و ان تصبروا خیر لکم”.
***