(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 198:
شنبه 9/8/1405 هـ.ش مطابق با 20/جمادیالاوّل/1448 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه میگردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
حکم الحاق مجوسیّه به اهل کتاب و عدم آن
مرحوم شهید ثانی زن مجوسیّه را ملحق نموده به اهل کتاب آنجا که فرموده: «وهی الیهودیّة و النصرانیّة و المجوسیّة»
قول شهید ثانی که حکم به الحاق باشد دو وجه دارد:
وجه اوّل این است که: احتمال دارد امرأة مجوسیه اهل کتاب باشد و این احتمال و شبهه موجب میشود که لفظ کتابیه بر وی اطلاق شود و لکن این اطلاق مجازی باشد به علاقه “ما کان” که این علاقه نظیر علاقه مجازیّت است در این آیه که میفرماید: «و آتوا الیتامی اموالهم» (نساء/2) حیث اینکه یتیم در آیه بر بالغ اطلاق شده به اعتبار قبل از بلوغش که ما کان باشد و علاقه ما کان در مطوّل و مختصر و جواهر البلاغه و سایر کتب نحوی مطرح شده.
وجه دوّم این است که: امرأة مجوسیه ملحق میشود به امرأة یهودیه و نصرانیه بنحو الحاق حکمی یعنی که در باب نکاح حکم آن دو نفر را دارد که نکاحش بر مرد مسلمان دائماً جایز نبوده الّا بنحو انقطاع که این تشابه حکمی موجب میشود اطلاق کتابیه را بر مجوسیه به دلیل مناسبت و مشابهت حکمیّه.
در این میان روایتی داریم از نبی مکرّم اسلام(ص) که بر این الحاق حکمی دلالت میکند آنجا که میفرماید: «سنّوا بهم سنّة اهل الکتاب» که این روایت را مرحوم صدوق در من لا یحضر، جلد دوّم، صفحه 53 نقل نموده.
در این حدیث دلالتی که وجود دارد بر الحاق حکمی و اینکه با زن مجوسیه معاملهی کتابیه میشود نمونههایی در فقه داریم مانند: اخذ جزیه و نکاح و این وجه مورد تأیید مشهور فقهاء نیز میباشد و لکن مسئله ما بررسی بیشتر نیاز دارد و تحقیق عمیق و وسیعتری مورد نیاز است ولو اینکه خلاصه باشد که در درس فردا به آن میپردازیم.
***