fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 196:

سه‌ شنبه 5/8/1405 هـ.ش مطابق با 16/جمادی‌الاوّل/1448 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

اشکال مرحوم سلطان العلماء

سلطان العلماء در حاشیه­اش بر روضه شهید اشکال نموده که نفس اشکالش این است: «روی الصدوق فی الفقیه خبراً مرسلاً عن الصادق(ع) فی ذالک کما هو الظاهر من کلامه و لیس دلیله القیاس»

و لکن مرحوم شیخ حسن قاروبی اشکال سلطان العلماء را رد نموده و فرموده که: سلطان العلماء از کلام مرحوم صدوق استفاده نموده که گویا عبارت مرحوم صدوق عبارت روایت است درحالی­که عبارت روایت نیست بلکه عبارت عبارتِ خود صدوق است و به این مطلب مرحوم علامه مجلسی تصریح نموده در کتابی به نام روضة المتقین که این کتاب شرحی بر من لا یحضره الفقیه صدوق می­باشد بنابراین فهم شهید ثانی در دو کتاب روضه و مسالک همچنان این است که این عبارت عبارتِ صدوق است نه عبارت روایت فلذا در مسالک فرموده که: «حکم بضمونها الصدوق»

و چنانچه عبارت صدوق عبارت روایت می­بود صاحب وسائل و صاحب مستدرک و سایر محدّثین باید به آن تصریح می­کردند و اصلا نقل نمی­کردند و چه بهتر که عبارت مرحوم صدوق را در من لا یحضر(ج4، ص50) بعد از ذکر روایت مروی از امام صادق(ع) این گونه می­نویسد: «قاذف اللقیط یحدّ» که این عبارت عبارتِ معصوم است و مرحوم صدوق بعد از این جمله چنین می­نویسد: «و المرأة اذا قذفت زوجها الاصم یفرّق بینهما ثمّ لا تحلّ له ابدا» که در اینجا سلطان العلماء گمان کرده که این عبارت عبارتِ امام صادق(ع) است، بنابراین قذف زوجه ملحق می­­شود به قذف زوج در حکم که حرمت ابدی باشد و این الحاق ناشی از قیاس باطل نبوده از باب عمل به مضمون روایت است.

***