(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 139:
دوشنبه ۱۳/11/1404 هـ.ش مطابق با ۱۳/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مانند جمع بین اختین از نظر حکم شرعی موارد اربعه ذیل است:
مورد اوّل: جمع بین زوجات خمسه است در عقد واحد که در اینجا بعضی فقهاء قائل به بطلان تمام عقدهاست و بعضی دیگر قائل است به بطلان یکی از خمسه بعد از اختیار اربعه.
مورد دوّم: جمع بین دو زوجه است در عقد واحد درحالیکه سه زن دیگر دائمی دارد در اینجا نیز دو قول است که در مورد اوّل به آن اشاره شد.
مورد سوّم: جمع بین سه زوجه است در عقد واحد درحالیکه دو زن دائمی دارد مسئله اینجا نیز ذی قولین است مانند دو مورد قبلی.
مورد چهارم: این است که اگر یک همسر دائمی دارد و چهار زن دیگر را به عقد واحد نکاح کرده در اینجا نیز دو قول وجود دارد که در سه مورد قبلی گفته شد.
و لکن جمع بین اختین در ملک یمین جایز است و همچنان جمع بین دختر و مادر در ملک یمین جایز است و امّا حرمت در وطی و نکاح است و توابع آن که استمتاعاتی از نوع نکاح باشد نه صرف تملیک عرفی.
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«لو وطئ احد الاختین المملوکتین حرّمت الاخری حتی تخرج الاولی عن ملکه».
وطی احد اختین
چنانچه احدی اختین مملوکتین را وطی کند دیگری حرام میشود تا اینکه اوّلی را از ملکیتش خارج کند چه با بیع باشد یا با هبه یا غیر این هردو نظیر مصالحه در اینجا سؤالی مطرح است و آن اینکه عقد غیر ناقل مانند بیع خیاری یا هبه غیر ذی رحیم و نظایرش در جواز وطی ثانی کفایت می کند یا خیر؟ بلکه لازم است عقد یا هبه لازمی باشد طوری که فسخ را نپذیرد.
***