fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 138:

یک‌ شنبه ۱2/11/1404 هـ.ش مطابق با ۱2/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

اجتماع اختین

چنانچه دو خواهر را به عقد واحد ازدواج کند حکمش حکم تزویج با امّ و بنت است برای اینکه در علّت و دلیل اشتراک دارند و بین این دو مسئله فرقی وجود ندارد فلذا لازم به اعاده نیست

و لکن مرحوم شیخ در مختلف الشیعة و همچنان گروه دیگری از فقهاء از جمله علامه حلّی رحمت الله علیهم قائل به صحّت عقد کسی است که وی را اختیار کرده و عقد کسی را که اختیار نکرده باطل است به دلیل روایت جمیل بن درّاج که مرحوم شیخ در تهذیب(جلد7، حدیث39، صفحه285) و مرحوم کلینی در کافی(جلد1، حدیث3، صفحه431) و همچنان مرحوم حرّ عاملی این روایت را متذکّر شدند که متنش چنین است:

«محمّد بن یعقوب، عن علی بن ابراهیم، عن ابیه، عن ابن ابی عمیر، عن جمیل بن درّاج، عن ابی عبدالله(ع) فی رجل تزوّج اختین فی عقدة واحدة قال: یمسک ایّتها شاء و یخلّی سبیل الاخری و قال فی رجل تزوّج خمس فی عقدة واحدة قال: یخلّی سبیل ایّتهن شاء[1]».

و لکن مرحوم شهید ثانی از این استدلال دو جواب داده:

جواب اوّل این است که: حدیث اشکال سندی دارد که ارسال باشد در قالب جمله بعض اصحابنا و حدیث مرسل حجّت نیست.

جواب دوّم این است که: حدیث اشکال متنی دارد و آن اینکه در مسئله صراحت دیده نمی شود که گفته باشد عقد یکی صحیح و از دیگری باطل است و بخاطر همین اشکال مرحوم مصنّف به جمله “قیل یتخیّر” تعبیر کرده.

***

[1]) الوسائل، ج14، باب25 از ابواب ما یحرم بالمصاهرة، ح2، ص368. وسائل جدید، ج21، ص478.