(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 116:
چهارشنبه 10/10/1404 هـ.ش مطابق با 10/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«و ینکح اخوة المرتضع نسباً فی اخوته رضاعاً و قیل بالمنع».
نکاح اخوه با اخوات
نکاح اخوه ی نسبی مرتضع با اخوات رضاعی او جایز است زیرا: بین اخوه و اخوات اخوّتی وجود ندارد و اگر اخوّتی وجود دارد بین مرتضع و برادرانشان است و امّا اخوه ی اخ زمانی که با هم برادر نباشند به همدیگر حرام نیستند مانند: جایی که اخوه پدری داشته باشد و اخوات مادری که این اخوه و اخوات به برادرش که اخِّ اخ باشد حرام نیستند زیرا: بینشان قرابت وجود ندارد.
و امّا فرض مسئله این است که: اگر برای مردی از همسرش ابنی باشد و سپس با زن دوّم ازدواج کند و این زن دوّم دختری داشته باشد از شوهر سابقش و چنین زنی فرزندی از شوهر دوّم به دنیا بیاورد در اینجا چنین دختری خواهر این ولد می شود و بر برادر این ولد محرم نمی باشد زیرا: او از مرئه ی اولی است و قرابت بین شان منتفی می باشد نه قرابت نسبی و نه قرابت رضاعی.
و لکن مرحوم شیخ طوسی(ره) قائل به منع است به دلیل اینکه تعلیل تحریم بر ابّ مرتضع در مسئله سابقه اینجا را نیز شامل می شود و آن تعلیل این بود که آن خواهران به منزله اولاد ابّ مرتضع است و چون که خواهر برادر هرگاه نسبی باشد محرّم است فلذا رضاعی نیز محرّم است.
مرحوم شهید ثانی قول مرحوم شیخ را ضعیف می داند و وجود علّت را در این فرض ممنوع می شمارد که عبارت از جواز نکاح اخوه ی نسبی مرتضع باشد با اخوه ی رضاعیاش به جهت اینکه آنها به منزله اولاد پدر مرتضع است و این علت در اینجا موجود نیست هرچند که شبیه استنباطی آن وجود دارد که پسر برادر ابّی باشد و دختر خواهر ابّی و قبلاً شناختیم که اخت اخ نسبی در شریعت نیامده و آنچه در شریعت آمده اخت آمده یا بنت آمده نه چیز دیگر و این قبلاً نیز بحث شد.
و امّا وجه فساد این است که حرمت اخت اخ نسبی به اعتبار اخت بودن است نه به اعتبار اخت اخ زیرا: در کتاب و سنّت اخت اخ نیامده و این عنوان مطرح نشده و عنوان اخت اخ استنباط مرحوم شیخ است و استخراج او فلذا این هم حکم قیاس را دارد که رضاع به نسب قیاس شده و قیاس منصوص العلّة هرچند که باطل نیست ولی اینجا مستنبط العلّة است و لذا باطل و غیر صحیح.
***