fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 106:

چهار‌شنبه 26/9/1404 هـ.ش مطابق با 26/ جمادی الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

شرط عدم فصل بین رضعات

شرط است که بین رضعات فاصله نبوده توالی حفظ شود هم در ملاک یوم و لیله و هم در ملاک انبات لحم و هم در ملاک اشتداد عظم و فرق نمی کند که این فاصله هرچی باشد ولو اینکه رضعه اخری باشد موجب می شود که نشر حرمت صورت نگیرد.

و لکن به تخلّل غیر رضاع عبرت و اعتباری نیست چه مأکول باشد یا مشروب و حتی شرب لبن از غیر پستان دایه و امثالش فلذا اتصال رضعات توسط این موارد قطع می گردد و آنگاه ناشر حرمت نمی شود و مرحوم علامه نیز در قواعد الاحکام اکتفاء نموده در فاصله حتی به کمتر از رضعه واحده و در آن تردیدی نیز بخرج نداده و در تذکرة الفقهاء نیز فرموده که فاصله محقق نمی شود مگر به رضعه کامله و امّا رضعه ناقصه به حکم مأکول و مشروب است.

و امّا روایت زیاد بن سوقه که در اوّل خوانده شد کاملاً اطلاق دارد هرچند که در آن روایت مرأة واحده و فحل واحد آمده ولی نسبت به اقلّ از رضعه یا رضعه ناقصه اطلاق دارد بناءً دلالت چنین روایتی به فاصله شدن مسمّی رضاع مشاهده می شود و عبارت روایت این است:

«لا یحرم الرضاع اقلّ من یوم و لیلة او خمس عشرة رضعة متوالیاً من امرأة واحدة من لبن فحل واحد».

شرط لبن از فحل واحد

شرط است که ارتضاع از لبن فحل واحد باشد، بنابراین اگر زن مرضعه جماعتی را شیر دهد که شامل باشد ذکور و اناث را به لبن دو فحل یا فحول چنین ارتضاعی نشر حرمت نکرده بعضش به بعض دیگر محرم نمی شود و مثالش این است که:

اگر زن شیردهی طلاق بگیرد و شوهر دوّم کند و از آن شوهر حامله شده طفلی به دنیا بیاورد و طفلی را شیر بدهد کما اینکه از شیر شوهر قبلی نیز طفلی را شیر داده و این هردو مذکّر و مؤنث باشد بهم محرم نمی شوند چون فحلش واحد نیست و همچنین اگر شوهر سوّم و چهارم نیز اختیار کند و از هرکدام بچه به دنیا بیاورد و طفل سوّم و چهارمی را شیر دهد و سوّم و چهارم نیز دختر و پسر باشند بهم محرم نمی شوند.

و امّا در اتحاد فحل فرق نمی کند اینکه مرضعه واحده باشد یا متعدّد طوری که یک خانمش یک طفل را شیر کامل دهد و دیگری؛ دیگری را. در چنین جایی نشر حرمت صورت می گیرد ولو اینکه مرضعه دیگری با نکاح انقطاعی باشد یا با ملک یمین.

***