(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 59:
شنبه 12/7/1404 هـ.ش مطابق با 11/ ربیع الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مسائل فصل ثانی
مرحوم شهید در مسئله اولی می فرماید:
«الاولی: یصحّ اشتراط الخیار فی الصّداق و لا یجوز فی العقد فیبطل»
اشتراط خیار
اشتراط خیار در مهر و صداق صحیح است به جهت اینکه ذکر شرط در عقد غیر از شرط صحّت آن است، بنابراین ممکن است عقد از مهر خالی باشد که در آن صورت بعد از دخول مهر مثل برای زوج لازم می آید، علی هذا عدم ذکر مهر در عقد موجب بطلان عقد نیست و ذکر خیار در مهر مانند عدم ذکر اوست بخاطری که منافاتی در بین وجود ندارد علی هذا زمانی که خیار را شرط نمود در ضمن عقد وفای به آن لازم می آید زیرا این مورد تحت عموم “المؤمنون عند شروطهم” داخل است بنابراین فسخ ذوالخیار مهر المثل را مسجّل می کند بعد از دخول چنانچه ناکح و منکوحه بر غیر مهر المثل قبل از دخول اتفاق کنند چنین موافقه ای صحیح است
و امّا اشتراط خیار در اصل عقد نکاح جایز نیست زیرا نکاح ملحق می شود به عبادات و خارج می شود از معاملات بنابراین جعل خیار در اصل نکاح باطل است حتی اگر تراضی نیز صورت بگیرد بخاطر اینکه شرط فاسد عقد را فاسد میکند هرچند که فساد شرط نزد بعضی فقهاء فساد مشروط را به بار نمی آورد به جهت اینکه واقع مسئله دو چیز است: یکی عقد و دیگری شرط که اگر یکی باطل یا فاسد شد دیگری بر حالش باقی باشد.
و لکن مسئله نزد شهید ثانی ضعیف است و می فرماید که واقع شیئ واحد است و دو شیئ نمی باشد فلذا تبعیض قبول نمی کند و امّا فساد عقد به فساد شرط خیار نزد مرحوم مصنّف امکان دارد از آنجایی که فرموده است: فیبطل.
***