(ادامه ی کتاب میراث، فصل دوّم، سهام مقدّره از متن لمعه شهید اوّل)
درس 184:
سه شنبه 7/12/1403 هـ.ش مطابق با 26/ شعبان/1446 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مراد مرحوم شهید ثانی این است که احد دو عدد متوافقین در وفق دیگری ضرب شود و وفق را تفسیر کرده به کسر همان عدد که مشترک است بین هردو فلذا تعبیر نموده از مفسَّر به مفسِّر که نصف باشد در ستّه و ثمانیه و این هردو متوافقین اند به نصف حیث اینکه عددی که مخرج مشترک یا عادّ لهما می باشد عدد 2 بوده و عدد 4 در ثمانیه و اثنی عشر که این دو عدد متوافقین به ربع هستند حیث اینکه مخرج مشترک یا عادّ لهما اربعه می باشد.
ترامی دو عدد
گاهی ترامی صورت می گیرد به جزئی از 11 یا بیشتر مثل جزئی از 13 یا جزئی از 15 و هکذا در چنین جایی نیاز اتفاق می افتد در تعبیر از وفق دو عدد به تلفظ به کسر که بین دو عدد وجود دارد مثل 22 و 33 که این دو عدد متوافقان اند و وفق هردو یک یازدهم می باشد که تعبیر شده به جزء 11 بنابراین زمانی که بخواهیم مخرج مشترک را استخراج کنیم بین این دو عدد واجب است که وفق احدهما را در دیگری ضرب کنیم که در نتیجه اثنینی که جزء 11 است از 22 ضرب می شود در 33 تا حاصلش 66 شود و این عدد مخرج مشترک بین 22 و 33 می باشد.
و مثل این مثال است مثال عدد 26 با 39 که وفق هردو 13 می باشد که نتیجه ضرب و حاصل آن 78 می شود زیرا: وفق 26 دو می باشد وقتی در 39 ضرب شود 78 می گردد یا اینکه وفق 39 که 3 می باشد در 26 ضرب شود همان 78 را بدست می دهد، هذا.
***